1975

Boekbesprekingen Toch al geruime tijd erger ik mij aan de boekenrecensies die u zo nu en dan in uw kolommen opneemt. Zo ook nu weer. Henk Spaan en Bob den Uyl (toch niet de eerste als het dichten of schrijven van literatuur betreft) menen de lezersschare te moeten informeren over de huidige kwaliteit van boekenkaften en over de verhoudingen van diverse auteurs tot de sport. (-) Of moet men een en ander zien in het licht van de door Gerrit Komrij gepropageerde censeertechniek, die wij allen kunnen leren van hem zelf uit het interview in de HP waarin hij zegt: “Ik ken alle literaire theorieën ter wereld, maar daarmee heeft de lezer toch niets te maken?” Dat lijkt me een fijne dekmantel voor onkunde! Huib Stam, Driehuis

14-02 Heintje Davids overlijdt op 87-jarige leeftijd. 03-03 Door Molukkers beraamde gijzelingspoging koningin Juliana verijdeld. 05-03 Minister Jan Pronk aangehouden voor rijden onder invloed 24-03 Massale vechtpartijen bij ontruiming Nieuwmarkt Amsterdam als protest tegen aanleg metrolijn. 17-04 Rode Khmer neemt hoofdstad Cambodja in, Pol Pot nieuwe premier. 25-04 Laatste aflevering van Swiebertje op Nederlandse televisie. 30-04 Einde van de Vietnam-oorlog. 01-06 De autogordel verplicht in Nederland. 31-08 Hennie Kuiper wereldkampioen wielrennen. 16-09 Papoea-Nieuw-Guinea onafhankelijk van Australië. 11-11 Angola onafhankelijk van Portugal. 20-11 De Spaanse dictator Franco overlijdt. 02-12 Een groep Molukse mannen kaapt een trein in Drenthe en vermoordt de machinist en twee passagiers. 04-12 Een groep Molukkers bezet het Indonesische consulaat in Amsterdam. 14-12 De Molukse treinkapers geven zich over. 19-12 De gijzelnemers in Amsterdam beëindigen hun bezetting van het Indonesische consulaat.

Ook in 1975 had Amsterdam strijd om de aanleg van een metrolijn. Waar in de meest recente geschiedenis panden op de Vijzelgracht ‘slechts’ verzakten, werden toen huizen op de Nieuwmarkt volledig gesloopt. Hans van den Doel schrijft in HP hoe voor hem ‘het laatste restje van het trotse Amsterdamse verleden instortte’. Met dat trotse verleden doelt Van den Doel op de ‘politieke vernieuwing’, voor het eerst aangekaart door Provo in de jaren zestig. Hij hekelt het gebrek aan democratie in de hoofdstad. “De sloop berust helemaal niet op het uitvoeren van een democratisch genomen beslissing. Inderdaad is er over de metro-oostlijn in de gemeenteraad gestemd. Maar alleen stoffige juristen uit de oude doos denken dat ‘democratie’ en ‘stemmen’ hetzelfde is. In Rusland wordt ook gestemd, maar niemand zal beweren dat daar van democratie sprake is.” Het hele beleid met betrekking tot de Amsterdamse metro is volgens Van den Doel ‘een schoolvoorbeeld van een autoritaire politiek’.


Sport: Chris Evert bezet de eerste plaats op de wereldranglijst voor tennissters. Best bekeken tv-programma: Een mens wil… met 7.245.000 kijkers. Best verkochte boek: Waterschapsheuvel van Richard Adams. Grootste politieke partij: De PvdA met 43 zetels. Europese auto van het jaar: Citroën CX. Best verkochte album: Vroeger of later van Robert Long. Best bezochte Nederlandse film: Keetje Tippel met 1,8 miljoen bezoekers. Nobelprijs (voor de vrede): Andrej Sacharov. Voor zijn werk als voorvechter van mensenrechten en hervormingen in de Sovjet-Unie. Modaal inkomen op jaarbasis: 23.000 gulden, omgerekend 10.437 euro. Songfestival-winnaar: De Nederlandse band Teach-In met Ding-a-dong.

André van Duin sierde de cover van HP. Met grappen als ‘Is kalender mannelijk of vrouwelijk? Hangt ervan af, is het een zak- of scheurkalender?’ trok Van Duins Pretmachine door Nederland.

Als één Nederlander een raspoliticus genoemd mag worden, dan is het wel Jan Pronk. Nadat hij in 1971 voor de PvdA in de Tweede Kamer was gekomen, vertrok hij in maart 1973 zeer kortstondig naar het Europees Parlement. Zijn functie als Europarlementariër legde hij echter al na minder dan twee maanden neer. De vaderlandse plicht riep, en op 11 mei trad hij toe tot het kabinet-Den Uyl, waarin hij minister van Ontwikkelingssamenwerking werd. Na een paar jaar weer als gewoon Kamerlid voor de PvdA te hebben gewerkt, trad hij in 1989 toe tot het derde kabinet-Lubbers, opnieuw als minister van Ontwikkelingssamenwerking. Op deze post bleef hij zitten tijdens de wisseling van de wacht in 1994, toen onder leiding van Wim Kok het eerste Paarse kabinet aantrad. In 2002 gaf hij de aanzet tot de val van het derde kabinet-Kok naar aanleiding van het Srebrenica-rapport. Op 10 april kondigde hij aan af te treden; de rest van het kabinet volgde zes dagen later. Dat Pronk een omstreden persoon is in Nederland, bleek wel toen hij in 2004 op de tweede plaats kwam in de lijst van ‘De ergste Nederlander aller tijden’, een lezersonderzoek van HP/De Tijd. Pronk was ook nog twee jaar de VN-gezant voor Soedan, maar wegens zijn kritische houding werd hem door het Afrikaanse land de deur gewezen, waardoor zijn positie in die functie onhoudbaar werd. Als partijcoryfee werkte Pronk eerder dit jaar nog mee aan het verkiezingsprogramma van de PvdA voor de Europese verkiezingen van volgende maand. Tegenwoordig is Pronk voorzitter van het Interkerkelijk Vredesberaad, een organisatie die zich bezighoudt met internationale vredesvraagstukken.

import destijds