Wie niets te verbergen heeft…

Heeft u de ambitie om politiechef te worden? Dan komt de AIVD langs en stelt vragen als “Hoe bevredigt u uw seksuele behoeften als uw partner lange tijd in het buitenland is?” Koos Schouwenaar, de burgemeester van Middelburg, is de AIVD helemaal zat. Frappant, voor een VVD’er.

Het komt niet dagelijks voor dat een burgemeester de AIVD voor de rechter sleept. Koos Schouwenaar, burgervader van Middelburg, is woedend: hij wil inzage afdwingen in de verklaringen die hij tegenover de inlichtingendienst heeft afgelegd. De AIVD weigert dat. De ruzie speelt al sinds vorig jaar, toen de Zeeuwse politiecommissaris Fup Goudswaard moest aftreden omdat hij volgens de AIVD chantabel zou zijn. De geheime dienst was in zijn privéleven gedoken en ontdekte daarbij dat de politiechef ooit een buitenechtelijke affaire had.

Goudswaard kon en kan zich niet verweren tegen de beschuldigingen, omdat het dossier staatsgeheim is en hij het dus niet mag inzien. Zijn politieke baas, burgemeester en korpsbeheerder Schouwenaar, heeft het altijd opgenomen voor Goudswaard, maar stuit op hetzelfde probleem: zelfs zijn eigen verklaring tegenover de geheime dienst is geheim. Zondag onthulde De Telegraaf dat de AIVD opnames van de gesprekken over Goudswaard heeft gewist. Ook de collega’s van de Zeeuwse politiechef zijn boos. Vorig jaar al klaagden commissarissen uitgebreid in de Volkskrant over het integriteitsonderzoek waar de AIVD hen aan onderwerpt.

De vragen die inlichtingenmensen stellen gaan inderdaad heel ver: “Hebben u en uw partner seks op een wijze die andere mensen als ongewoon beschouwen? Hoe bevredigt u uw seksuele behoeften als uw partner lange tijd in het buitenland is?” De commissarissen noemden deze inbreuken op hun privacy terecht ‘je reinste Kafka’.

Dat uitgerekend commissarissen van politie en VVD’er Schouwenaar hier zo boos over worden mag rustig ironisch genoemd worden. De politie roept al jaren dat ze meer bevoegdheden moet krijgen, ten koste van privacy van burgers. Typerend is de opmerking van de Amsterdamse commissaris Bernard Welten, die privacy “de schuilplaats van het kwaad” noemde. De VVD zit op dezelfde lijn. Typerende uitspraak van Fred Teeven van vorig jaar: “Van mij mogen er best meer privacybeperkende maatregelen komen. Het zijn immers alleen de kwaden die daaronder lijden. De goeden hebben niets te vrezen, die hebben immers niets te verbergen.” Die uitspraak is tekenend voor de Nederlandse naïviteit over het belang van privégegevens. In tegenstelling tot wat politici als Fred Teeven schijnen te denken, heeft iedereen dingen te verbergen, ook brave borsten. Een commissaris van politie wil niet dat zijn seksleven op straat komt te liggen, burgemeester Aboutaleb van Rotterdam wil niet dat zijn woonadres bekend wordt.

Privacy is niet de schuilplaats van het kwaad, het is een recht. Tip voor hoofdcommissarissen van politie en VVD’ers: voordat u weer stoere dingen gaat roepen over “wie niets te verbergen heeft…”, denk dan even aan de Kafkaeske nachtmerrie waar uw collega ‘s Goudswaard en Schouwenaar in beland zijn.

Bart de Koning