Het Lek van Utrecht spreekt (en Tijs van den Brink eindelijk ook!)

Rel op de Utrechtse School voor Journalistiek. Een student lekte geluidsopnamen aan weblog GeenStijl van een bijeenkomst met EO-gezicht Tijs van den Brink. HP/De Tijd nodigde Het Lek van Utrecht uit zijn verhaal te doen op deze site. Hierbij. “Instinctief pak ik namelijk mijn geluidsrecorder als iemand iets gaat zeggen dat niet naar buiten mag worden gebracht. Is dit niet iets wat iedere journalist zou moeten doen?” Saillant/gênant detail: Het Lek van Utrecht studeert géén journalistiek. Honderd aspirant-journalisten werden ingehaald door een student digitale communicatie…
UPDATE, 18.06 uur. Tijs van den Brink heeft gereageerd, zie reactie onderaan.

“Balkenende verzint de vragen van Tijs van den Brink,” aldus een artikel op Geenstijl. Vele blogs en nieuwswebsites berichtten over hun ‘gezellige gesprekken’ die voor een interview moesten doorgaan. Velen waren verbaasd over het feit dat Balkenende de vragen van het ‘interview’ bepaalt en dat Tijs als een schoothondje in de meeste gevallen de premier tegemoet komt.

Eigenlijk is dit niets nieuws. Voordat er een interview gehouden wordt is het helaas normaal dat men eerst afspraken maakt. De premier is hier blijkbaar niet anders in. Toch is het voor veel mensen informatie waar zij niet van op de hoogte waren en waar zij bovendien schande van spreken, vooral door de manier waarop Balkenende dit doet. Wat dachten zij dan? Dat de publieke omroep spontane interviews houdt?

Men kan wel zeggen van Geenstijl dat zij geen serieuze journalistiek bedrijven, maar wie goed gebruik weet te maken van dit medium kan er veel mee bereiken. De ‘nieuwe media’, zoals dit fenomeen wordt genoemd, is een medium dat door veel mensen wordt onderschat en vooral niet wordt begrepen. Zelf noem ik het liever ‘lef-journalistiek’, iets dat in Nederland eigenlijk nog niet veel voorkomt. Want hoeveel nieuwtjes en schandalen zijn er al via dit medium aan het licht gebracht? Alleen al daarom verdient Geenstijl meer respect dan het momenteel krijgt. Bovendien kunnen de ‘oude media’ nog veel leren van een medium als Geenstijl.

Voordat ik mijn drijfveer toelicht, vraag ik me toch af wat Van den Brink dacht toen hij verkondigde dat ‘alles wat gezegd wordt, intern moet blijven’. In een zaal met honderd aankomende journalisten en mensen van andere communicatieopleidingen, is het nogal naïef om  te denken dat jij als gastspreker kan bepalen wat er wel en niet naar buiten gebracht mag worden. Blijkbaar heeft Van den Brink een aantal trekjes van zijn “gezellige gesprekspartner” Jan Peter Balkenende overgenomen.

De reden dat ik dit publiceerde is dus vooral door het feit dat Van den Brink dit hopeloos probeerde te voorkomen. Instinctief pak ik namelijk mijn geluidsrecorder als iemand iets gaat zeggen dat niet naar buiten mag worden gebracht. Is dit niet iets wat iedere journalist zou moeten doen?

Nadat ik wat dubieuze uitspraken had opgenomen was ik erg nieuwsgierig hoe dit zich zou verspreiden door bijvoorbeeld een anonieme tip te doen. Na enige twijfel kwam ik tot de conclusie dat ik mijn opnames toch naar buiten wilde brengen. Ik irriteer me namelijk al langer mateloos aan de EO en haar discriminerende beleid. Bovendien werd het vooroordeel dat ik heb over de premier door Van den Brink eens te meer bevestigd.

Toen ik het materiaal lekte naar Geenstijl bleek dat dit goed uitpakte. Al snel namen vele andere media het bericht over en ontstond er een grote discussie.

Vanzelfsprekend was er enige interesse naar mijn identiteit. Wie is deze student journalistiek? In welk jaar zit hij of zij? Door al deze vragen onstond er zelfs een HU variant op ‘nipplegate’, namelijk de ‘HUgate’. Nou, bij dezen; ik ben geen student journalistiek. Ik ben een student digitale communicatie die grote interesse heeft in de journalistiek. Niet alleen door de mooie dames die deze opleiding volgen, maar bovenal spreekt het vak mij enorm aan. Ik kon het dus niet laten om dit gastcollege bij te wonen en na mijn oor kritisch te luister te hebben gelegd hier iets mee te doen.

Velen zijn het eens met het feit dat ik dit naar buiten heb gebracht, anderen spreken er schande van. Dat er daaromtrent een discussie losbarst, beschouw ik als een slagen van mijn actie. De mensen die er schande van spreken zijn ongetwijfeld aanhangers van het VU-kabinet, die iedere week kijken naar het gezellige gesprek van Tijs en Balkenende. Voor zulke mensen zal er ongetwijfeld een toekomst liggen bij een omroep als de EO.

UPDATE, 18.06 uur. Tijs van den Brink heeft gereageerd. En eerlijk is eerlijk, we plaatsten ook zijn reactie integraal.

Opmerkelijk dat HP/De Tijd een anonieme scribent een stuk laat schrijven op haar website, waar feitelijke onjuistheden instaan.
Twee opmerkingen om te voorkomen dat meningen en feiten door elkaar gaan lopen.
1. Het is absolute onzin dat premier Balkenende de vragen bepaalt die ik aan hem stel. Wat er gebeurt is het volgende. Voorafgaand aan het gesprek informeert de woordvoerder van de premier naar de onderwerpen die ik wil bespreken. Over het algemeen neemt hij die voor kennisgeving aan. Soms geeft hij aan dat er (nog) niets over een door mij aangedragen onderwerp te zeggen valt, bijvoorbeeld omdat het een week later pas op de agenda van de ministerraad staat. Soms geeft hij aan dat de premier niets over een onderwerp wil zeggen, bijvoorbeeld omdat hij vindt dat het onderwerp thuis hoort op het terrein van een collega-minister. In dat soort gevallen bepaal ik of ik er toch over begin of dat ik inschat dat dat helemaal niets oplevert.
2. De suggestie dat ik heb bepaald dat de bijeenkomst aan de School voor Journalistiek in Utrecht vertrouwelijk was, is feitelijk onjuist. Ik heb overlegd met de organisatie. Ik heb aangegeven dat het mij niet veel uitmaakte, als het maar duidelijk zou zijn. Samen hebben we toen gekozen voor off-the-record.

Tijs van den Brink

Het Lek van Utrecht en Tijs van den Brink