Ruth Oldenziel: ‘Obama krijgt de rekening gepresenteerd’

President Obama stuurt 30.000 verse soldaten naar Afghanistan, om in 2012 het  – dan stabiele – land met opgeheven hoofd te kunnen verlaten. Ruth Oldenziel, Amerika-deskundige en hoogleraar aan de Universiteit Eindhoven voorziet grote problemen, maar niet zozeer voor Obama.

Wat betekent deze de troepenuitbreiding voor zijn populariteit?
“Het electoraat is alleen belangrijk in november 2010, dan komt de afrekening voor de democratische partij. Voor Obama is de afrekening pas in 2012 tijdens de presidentsverkiezingen. Binnen de achterban is er een linkse vleugel die enorm kritisch tegenover zijn de troepenuitbreiding staat.”

Wat betekent dit voor Obama?
“De progressieven voelen zich volledig in de steek gelaten. De mensen die het hardst voor hem campagne hebben gevoerd en de Obama-kiezers naar de stembus hebben gebracht, zullen in november 2010 thuisblijven. En daarvan zal hij de rekening in het gepresenteerd krijgen.”

Wordt Obama een one term president?
“Hij moet wel iets heel stoms doen om niet herkozen te worden. De Amerikanen kiezen liever iemand die ze al kennen. En hij zal waarschijnlijk niet worden afgerekend op Afghanistan, want dat is niet zijn fout. Hij zal wel worden herkozen.”

Doemt het Vietnam-scenario niet op?
“Amerika probeert te beargumenteren dat de Afghanen zelf de oorlog moeten winnen. Maar dat is ze in Zuid-Vietnam, waar ze ook met een corrupt regime zaken deden, niet gelukt. Afghanistan is een tribaal gebied, geen nationale staat als Japan of Nazi-Duitsland. Dat is het grote probleem voor deze nieuwe surge.”

Wat is het strategisch belang van Afghanistan?
“Feitelijk is Amerika niet geïnteresseerd in Afghanistan. Pakistan is het hoofdpijngebied. Al Qaida zit in dat grensgebied tussen die landen. En om Pakistan aan te pakken, moet Afghanistan gestabiliseerd worden. Amerika richt zich economisch op China, en Pakistan is belangrijk om de andere economische grootmacht India in de tang te houden.”

Wat vinden de republikeinen van Obama?
“Mc Cain voert inhoudelijk oppositie. Dat Obama de vijand in de kaart speelt door een einddatum van de militaire campagne te noemen. Maar de zelfbenoemde kern van de republikeinse partij is nog steeds verbijsterd dat Obama in het Witte Huis zit. Die accepteren hem niet en dat zijn ze ook niet van plan. Daar spelen ook racistische motieven mee. Die zijn helemaal geradicaliseerd. Neem bijvoorbeeld de birther-beweging. Sarah Palin vertegenwoordigt die groep.”

Is Obama niet gewoon de zoveelste president?
“Nee, dat zeker niet. Het wordt heel spannend volgend jaar als hij de gezondheidszorg erdoorheen kan krijgen. Dan heeft hij iets bereikt wat zeven presidenten niet is gelukt. Hij is een transformationele president. Toch de Change we can believe in.”