Voor de gek

Dus de EU-commissaris voor Mededinging wordt EU-commissaris voor Digitale Agenda, en dat is de hoofdprijs? En dat vijfde (!) vicevoorzitterschap van de Europese Commissie is dan de extra parel aan de ketting? En dat Neelie Kroes, want om haar gaat het, met dit soort troostprijsjes wordt afgescheept omdat Jan Peter Balkenende te lang voor eigen kansen ging in de strijd om het ‘presidentschap’ is natuurlijk waanzin? Hij was toch helemaal geen kandidaat? Wie het gelooft, is gek.

De nederlaag van Nederland, zowel door Balkenende als de VVD zo ongeveer uitgelegd als de grootste overwinning van ons land sinds het Europees Kampioenschap voetbal in 1988 in Duitsland, maakt weer eens duidelijk dat politici de laatste jaren een belangrijke ontwikkeling hebben gemist: we laten ons niet meer voor de gek houden. Waar verzuilde media in het verleden welwillend meewerkten aan het recht praten van wat krom was, wordt de kritische kiezer tegenwoordig bediend door een aanzienlijk breder palet aan informatieverstrekkers. Er zijn veel meer media. Ze moeten, gedwongen door marktomstandigheden, concurreren, en zich dus onderscheiden. Dat speelt gladde politici, vaak die van lijst 1 en 2 die al denken dat ze gelijk hebben als de Tweede Kamer ze niet met een motie van wantrouwen naar huis stuurt, niet in de kaart.

Afgezien daarvan: de Mammoetwet heeft wel degelijk gewerkt, want tegenwoordig denken veel kiezers na voor ze een vakje rood kleuren. Uitleggen, het adagium van de PvdA na elke nederlaag in de kieshokjes, is dan ook allang niet meer genoeg. Zo’n Diederik Samsom die constateert dat er na een week felle afkeer van het rekeningrijden consensus zit aan te komen, louter omdat Eurlings en zijn medestanders gewoon hun mantra’s aan het herhalen zijn – het werkt niet meer. Wel in de Tweede Kamer, maar niet bij de intelligente zwevende kiezer. En dat is tegenwoordig de grootste groepering.

Zou het heel fnuikend voor de staat van het land zijn als politici eens gek deden en eerlijk werden? Neelie Kroes kreeg een troostprijs. Balkenende is blij dat ze in Europa blijft en niet Rutte komt vervangen. Dat rekeningrijden houdt het CDA nog wel tegen. En we blijven in Afghanistan. Onze huidige politici zijn er misschien niet geschikt voor om het zo te spelen, eerlijk dus, maar dat is simpel op te lossen. Je kunt wachtgeld ook zien als een investering.


Jan Dijkgraaf (j.dijkgraaf@hpdetijd.nl)

import vooraf