Schijnveiligheid

Alle goodwill die premier Balkenende en minister van Buitenlandse Zaken Verhagen keer op keer in de Verenigde Staten trachten te verzamelen door zo diep mogelijk te buigen voor de presidenten Bush en Obama, was op Eerste Kerstdag in één keer weg.

De Nigeriaan Umar Farouk Abdulmuttallab was erin geslaagd op onze luchthaven Schiphol het explosieve materiaal pentriet mee te nemen aan boord van de NW 253, een vlucht van Amsterdam naar Detroit. En hoe je het ook wendt of keert: de Amerikanen houden Nederland ervoor verantwoordelijk dat de controle op Schiphol heeft gefaald en dat Abdulmuttallab dus het leven van minimaal 278 mensen in gevaar kon brengen, afgezien van de schade die een ontploffend vliegtuig op Amerikaans grondgebied zou hebben aangericht.

De mislukte aanslag door de Nigeriaan maakt duidelijk dat de controles die op Schiphol worden uitgevoerd, vooral zorgen voor schijnveiligheid. Er bestaat apparatuur om poeders als pentriet en ook vloeibare explosieven op te sporen, maar die wordt sporadisch of niet ingezet. Enerzijds omdat de apparatuur onvoldoende aanwezig is. Anderzijds omdat zaken als full body scans (op Schiphol vooral gebruikt om bolletjesslikkers uit het Caribisch gebied te betrappen) in het kader van de privacybescherming niet onomstreden zijn.

Op Eerste Kerstdag (vast geen toeval) werd aangetoond dat controles op Schiphol en andere luchthavens niet deugen. Want de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) wist niet voor niets meteen te melden dat er op Schiphol geen fouten waren gemaakt bij het controleren van de inzittenden van vlucht NW 253. Conclusie: de controles zijn verre van waterdicht. En dat risico kunnen we, anno 2009, simpelweg niet meer nemen nu er op de wereld nog altijd genoeg gekken rondlopen die in hun jacht op 72 maagden bereid zijn honderden of duizenden wereldburgers mee de dood in te nemen.

In Nederland, tenslotte niet voor niets in veel een klein land, woedde enkele dagen na de mislukte aanslag een discussie over de vraag of de Nederlander die Abdulmuttallab overmeesterde een koninklijke onderscheiding verdient. Is deze daad van Jasper Schuringa een grotere prestatie dan 25 jaar op je stoel blijven zitten als ambtenaar van de burgerlijke stand in pakweg Wassenaar? Ik heb Hare Majesteit via sms laten weten: welzeker! Hopelijk twittert ze snel terug dat het haar inderdaad heeft behaagd.


Ik wens u namens mijn complete redactie een gezond, gelukkig en veilig 2010!

Jan Dijkgraaf