Rutte blundert

Over de naam van het grootste slachtoffer van de val van het kabinet-Balkenende IV hoeven we niet langer te twijfelen: Geert Wilders. De voorman van de PVV had blijkbaar onvoldoende tijd om een goed gescreende kandidatenlijst samen te stellen. Daardoor zijn inmiddels al twee kandidaten voor zekere Kamerzetels afgehaakt: de onder de mediadruk bezweken nummer vijf Gidi Markuszower en Mellony van Hemert, de nummer negen met de Tara Singh Varma-trekjes. En tussen wat er overblijft op de PVV-lijst zitten nu niet bepaald toekomstige ministers. Wel mensen met vermeende losse handjes (Dion Graus), de ordinaire houding van een derdehands-autoverkoper (Richard de Mos) of een erkend alcoholprobleem (Hero Brinkman).

Van de ogenschijnlijk aanhoudende neergang van de PVV in de peilingen profiteert de VVD het meest. De liberalen zijn in de peilingen inmiddels opgeklommen tot de tweede plek, vlak achter de PvdA van Job Cohen. Tot afgelopen weekend leek de VVD in alle opzichten goed bezig in de strijd om de kiezersgunst. Lijsttrekker Rutte had zich in de luwte goed kunnen herstellen van het gnante gevecht met Rita Verdonk om het leiderschap van de VVD, en met het naar huis halen van de ster van het Europees Parlement, Jeanine Hennis-Plasschaert, bediende de grote baas Ivo Opstelten VVD-stemmers die naar D66 neigden op hun wenken.

Maar in het zicht van de finish gooide lijsttrekker Mark Rutte op het VVD-congres toch weer roet in het eten. Net als Balkenende en Cohen meldde Rutte namelijk dat hij, mocht de VVD na de verkiezingen de grootste worden, zichzelf wel zag als kandidaat voor het minister-presidentschap. Waarom heeft niemand ingegrepen?

Dat Balkenende na vier kabinetten en bij gebrek aan een adequate vervanger nauwelijks door zijn partijgenoten wordt tegengesproken als hij meent het land te kunnen leiden, is begrijpelijk. Dat de PvdA in de Amsterdamse amateurpoliticus Job Cohen de redder des vaderlands ziet, valt ook nog te snappen. Ook de sociaal-democraten hebben geen echte alternatieven. Maar Rutte premier namens de VVD? In een tijd waarin Nederland visie en leiderschap nodig heeft? Met Ivo Opstelten in the house? En Neelie Kroes op een B-post in Brussel? Het lijkt een slechte grap. Te vrezen valt echter dat Mark Rutte de benoeming van Mark Rutte tot kandidaat-premier uiterst serieus neemt. Dat zijn fouten van Wilders-formaat.


Jan Dijkgraaf (j.dijkgraaf@hpdetijd.nl)

import vooraf