Tom Lanoye over de toekomst van België

De Vlaamse auteur Tom Lanoye (52) koestert zijn vaderland en moedertaal. De toekomst ziet hij echter somber in. De crisis in België is dieper dan ooit, vanwege de taalstrijd. En de angst om zijn spraakvermogen te verliezen, zoals zijn moeder overkwam, zit er goed in. ‘Het lijkt me het ergste wat me kan overkomen.’

België verkeert momenteel in een diepe crisis. Door een onopgelost taalconflict zit uw land zonder regering, Walen en Vlamingen staan recht lijnrecht tegenover elkaar. Hoe ziet u de toekomst van België?
Ik sta er niet om te springen, maar ik denk dat België gesplitst wordt en dat er een republiek Vlaanderen komt. Wallonië en Brussel blijven België vormen, daarnaast komt een nieuw land: onafhankelijk Vlaanderen. In Nederland zullen ze me voor gek verklaren, omdat ze dat nooit als mogelijkheid hebben gezien. Maar kijk naar Tsjechië en Slowakije; die zijn ook met zachte klap en zonder burgeroorlog uit elkaar gegaan.
Vijftien jaar geleden voorspelde u dat België, in de huidige vorm, nog tien jaar zou bestaan. Durft u zich te wagen aan een nieuwe termijn?

Laat ik geen jaartal meer noemen, maar het zal niet volgend jaar zijn.
Een kantelpunt dan, of een mogelijke aanleiding?

Nu we in een ongrondwettelijke situatie naar de verkiezingen gaan (het Belgische Grondwettelijk Hof heeft bepaald dat verkiezingen ongrondwettig zijn zolang het tweetalige kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde niet is gesplitst – red.) verwacht ik dat er burleske en vaudevillistische incidenten gaan plaatsvinden. Nu al klaagt een dozijn rechters de komende verkiezingen aan als ongeldig, tegen evenveel andere rechters in. We zitten in een grondige regimecrisis. Niet alleen de Vlaamse nationalisten zullen zich profileren, de dynamiek kan zo worden dat Waalse politici denken: we zijn liever een kleine baron in een piepkleine baronie dan dat we rekening moeten houden met baronnen van over de grens. Politici geven de macht die ze gekregen hebben nooit meer terug.
Op websites van extreem rechts wordt u uitgemaakt voor landverrader. Waarom?

Ik word gezien als collaborateur omdat ik niet honderd procent de kant van Vlaanderen kies. Eenderde van de Vlamingen zegt: “Ik ben Vlaming en dus geen Belg.” Volgens hen hebben de twee volken binnen de staatscultuur niets gemeen. Ikzelf wil graag tegelijkertijd Antwerpenaar, Vlaming en Belg zijn.

Lees de rest van het artikel in HP/De Tijd van deze week

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Sacha de Rooij