Jokkebrok

Op het filmfestival van Berlijn werd de Zilveren Beer voor beste regie onlangs toegekend aan de thriller The Ghost Writer. De winnende regisseur kon ‘door omstandigheden’ zijn prijs niet persoonlijk in ontvangst komen nemen. Zoals bekend mag worden verondersteld werd Roman Polanski vorig jaar in Zwitserland gearresteerd naar aanleiding van een vergrijp (seks met een minderjarige) dat 33 jaar geleden in de VS had plaatsgevonden. Inmiddels verblijft Polanski al geruime tijd onder huisarrest in een villa. Eerder deze maand deed hij een oproep aan de Zwitserse regering hem te laten gaan. In een verklaring betoogde hij onder meer dat de VS vooral op zijn uitlevering uit zouden zijn om hem ‘op een presenteerblaadje aan te bieden aan de media’. Met de discussie over de zaak-Polanski zou moeiteloos een aflevering van Rondom 10 gevuld kunnen worden. Collega’s uit de filmbranche hebben vooralsnog overwegend hun steun betuigd. Er is wel gesuggereerd dat de toekenning van de Zilveren Beer vooral een politiek signaal zou zijn. Daarmee zouden de merites van The Ghost Writer echter ernstig tekort worden gedaan. Polanski heeft een sfeervolle thriller gemaakt die geen schietpartijen of scheurende auto’s nodig heeft om de aandacht vast te houden. Dat is overigens ook in belangrijke mate de verdienste van Robert Harris. De succesauteur (Enigma, Fatherland, Archangel) werkte in eerste instantie met Polanski samen aan een bewerking van zijn roman Pompeii. Toen dat project werd afgeblazen, stuurde hij Polanski het manuscript van The Ghost Writer, waarna ze besloten dát boek te verfilmen.

In het scenario dat hij op basis van zijn eigen boek schreef, voert Harris een man ten tonele die een goede boterham verdient door beroemdheden te ‘assisteren’ bij de totstandkoming van hun autobiografieën. Hij wordt ingehuurd om de (voormalige) premier van Groot-Brittannië bij te staan bij het schrijven van diens memoires nadat een eerdere ghostwriter onder verdachte omstandigheden is overleden. Gaandeweg merkt hij echter dat deze politicus grossiert in halve waarheden en hele leugens in een poging een schandaal te verhullen. Harris en Polanski hebben in de traditie van Hitchcock een verhaal gemaakt waarbij de duimschroeven tergend langzaam worden aangedraaid en de suspense – voornaamste ingrediënt van elke geslaagde thriller – zorgvuldig wordt opgevoerd. Als het titelpersonage op een veerboot aan twee achtervolgers probeert te ontkomen, kun je zijn verhoogde hartslag als het ware voelen. Daar komen nu eens géén kogelregens of matpartijen aan te pas.

Misschien draagt dat er juist toe bij dat deze film aanmerkelijk spannender is dan doorsnee-actiethrillers van Amerikaanse snit. Aan sterren geen gebrek overigens. Ewan McGregor is prima gecast als de broodschrijver die zich in onbekend vaarwater begeeft. Pierce Brosnan speelt met verve de rol van de gladde politicus en Olivia Williams geeft als diens echtgenote een eigenzinnige draai aan het begrip femme fatale. In de bijrollen treffen we Tom Wilkinson, Kim (Sex and the City) Cattrall, John Belushi en Eli Wallach. The Ghost Writer is een uitstekende thriller. Wat je verder ook van Polanski mag vinden: die Zilveren Beer heeft hij dubbel en dwars verdiend.


The Ghost Writer. Regie: Roman Polanski. Vanaf 20 mei in de bioscoop.

Erik Spaans