Kokoskoekoverleg

De VVD riep journalisten bijeen om even bij te praten over de verkiezingscampagne. En hield de lippen stijf op elkaar over coalitiepartners en alternatieve premierkandidaten. ‘We voelen ons heel comfortabel met Rutte als premierkandidaat.’

Het kan verkeren in Den Haag. Zag de VVD zich niet lang geleden nog leeggezogen door de PVV ter rechterzijde, nu is de wind gedraaid en is de situatie exact diametraal. De VVD zit in de lift, het is cool om te zeggen dat je VVD stemt. Want alleen dáár durven ze écht te bezuinigen (pardon: om te buigen) – zeggen ze tenminste bij de VVD. Mensen gaan op 9 juni kiezen voor de degelijkste schatkistbewaarders, dat weten ze bij de VVD zeker. En daarom zetten ze er in op één hoofdthema: de economie. Oké, er zijn ook andere dingen, zoals veiligheid. “Maar u zult ons het meeste horen over de economie,” aldus Stef Blok.

Stef Blok is niet alleen Tweede Kamerlid maar ook de campagneleider van de VVD. Hij vertelde een dozijn journalisten vorige week over wat er de komende tijd zoal gaat gebeuren.

Dat traditionele bijpraten van de media heet bij de VVD een ‘gevulde-koekensessie’. Niet dat er deze keer gevulde koeken waren: we zagen wel een schaal kokoskoeken. De aanwezige journalisten lieten ze onaangeroerd. Alleen de VVD-voorlichters aan de overzijde van de tafel zaten op een zeker moment tegelijk met hun mond vol. Stef Blok deed het woord. Zijn stem klonk zacht en zalvend. Het lange, slanke lijf werd nóg langer doordat hij zijn ellebogen op tafel zette en voorover leunde. Zijn jasje had hij uitgetrokken waardoor hij nog tengerder oogde. Stef Blok is niet het type dat je op een zichtbare positie op de barricaden zet. Daarvoor mist hij het charisma van, laten we zeggen, een Mark Rutte. Laat Stef Blok maar achter de linies opereren. Daar kan hij cool and collected zijn, zijn natuurlijke modus. Daar kan hij netjes zeggen dat het de VVD gedurende deze campagne om de inhoud gaat. Op dat cliché zaten we al te wachten. Maar, zegt Stef Blok er ineens met een vileine glimlach achteraan: “Als er geschopt wordt, zijn we er niet vies van om terug te schoppen”. En gaat het om de PVV, dan is ook elke vorm van coulance verdwenen. Als het verkiezingsprogramma van die partij is doorgerekend, dan zal dat ‘een bloedbad’ opleveren, aldus Blok. “Het gaat ze gewoon niet lukken om de gaten te dichten door te bezuinigen op linkse hobby’s.”


De bijeenkomst begon door even stil te staan bij het overlijden van Hans Dijkstal. Als daar soms vragen over zijn? Nee, die waren er niet. Blok deelde vervolgens mee dat Mark Rutte niet veel grote speeches zal gaan houden. “Hij kan bijna elke dag wel ergens verschijnen in de media om zijn boodschap uit te dragen.” Bloks blik gleed even snel over het gezelschap en hij toonde zijn eerste glimlach. “Jullie zitten niet stil.”

Stef Blok smeert zijn woorden lang uit. Er is gewoon niet veel te melden. Het gaat vandaag eigenlijk over wat de journalisten willen van de VVD. Of, zoals Blok het zegt: “We willen van jullie horen wat jullie plezierig vinden in de communicatie.” Eigenlijk is er maar één concrete vraag: “Willen jullie een dagelijkse briefing? Als het niet bij jullie behoefte aansluit, dan doen we het niet.” Jos Heijmans van RTL, die het heel gewoon vindt om hardop met de voorlichters te keuvelen terwijl Stef Blok de groep toespreekt, zegt dat hij dat wel wil, zo’n briefing in de ochtend. Een krantencollega ziet tegenstrijdige belangen: als het nieuws al in de ochtend komt, zingt het een hele dag rond voordat zijn dagblad er de volgende ochtend mee kan komen. Blok kijkt even opzij naar de voorlichters en keert zich dan weer naar de verslaggevers. “We willen het even laten bezinken en laten het jullie weten.”

Wat voor soort mededelingen worden er gedaan tijdens die briefings, wil iemand weten. “Niet iets dat in strijd is met het verkiezingsprogramma,”, zegt Blok. Dat was een grapje. Rondom de tafel wordt gegniffeld. “Maar soms kan het een tikkeltje spannender.” Jos Heijmans zou het wel fijn vinden als hij weet wat Mark Rutte straks gaat vertellen bij Knevel & Van den Brink. “Als jullie weten dat hij nieuws gaat maken, sein ons dan van tevoren even in,” zegt hij tegen Blok. “Dat is een goeie tip, die nemen we mee.” De campagneleider is door zijn puntenlijstje heen. “Dat is wat ik kwijt wilde. Ik kijk even naar mijn rechterzijde.” De voorlichters zwijgen.


Goed, dan de vragen van de journalisten. Die zijn natuurlijk voorspelbaar. Met wie de VVD zou willen regeren, en met wie niet. En of er in een later stadium alsnog een andere premierkandidaat dan Rutte naar voren wordt geschoven. Het enige smetje op de florissante polls is immers de premierwaardigheid van de lijsttrekker; die wordt als minder goed beoordeeld. Bij dit soort vragen rollen de voorlichters met hun ogen: zij krijgen deze elke dag. Stef Blok zegt met een grijns dat ook hij op deze vragen al zat te wachten. De voorlichters lachen besmuikt. Blok toont zich beslist: als het zover komt, wordt Rutte namens de VVD minister-president. “We voelen ons heel comfortabel met onze keuze.” En wat die coalities betreft: de VVD sluit niemand uit. Ook niet wanneer Jan Hoedeman van de Volkskrant uitlegt dat de kiezer daarmee geholpen zou zijn. En ook niet als Jos Heijmans hem vaderlijk toespreekt: “Kom op Stef, het is wel een beetje een verkiezingspraatje wat je nu houdt, met alle respect.”

De bijeenkomst tussen partijprominent, spindoctors en journalisten groeit niet uit tot wat je een win-winsituatie zou kunnen noemen. De VVD’ers houden de kaarten voorlopig tegen de borst, de verslaggevers krijgen eigenlijk alleen te horen dat ze straks weer elke ochtend nieuwtjes kunnen komen oppikken in het zaaltje waar een schilderij van partijgrootheid Frits Bolkestein de blikvanger is. Het zou zomaar kunnen zijn dat de liberalen in 2010 wederom tot grote hoogten worden opgestuwd. Het zal in elk geval gaan tussen Cohen en Rutte, daarvan is Stef Blok overtuigd. “Het zijn de enige partijen die duidelijk stelling hebben genomen.” Maar ook dat is niet nieuw voor iemand die de krant leest, en zéker niet voor iemand die de krant volschrijft. Jan Hoedeman klapt zijn blocnote dicht. “Stef, sorry, dit wordt géén voorpagina.”

import lijst traa