‘Geert kan niet zo doorgaan’

PVV-Kamerlid Hero Brinkman (45) voert campagne om zijn partij transparanter en democratischer te maken. Dat valt niet bij iedereen in goede aarde. ‘Mensen zien het als een dolk in de rug van Geert Wilders.’

U bent de eerste PVV’er die we uitgebreid spreken sinds onze undercoveractie bij de PVV.

“Ik zal je vertellen: ik lees HP/De Tijd al lang niet meer. Jullie waren een kwaliteitsblad, maar dat is in mijn optiek toch een beetje minder geworden. Maar misschien gaan we er met dit interview iets moois van maken.”

Waarom heeft u ‘ja’ gezegd tegen dit gesprek?

“Het is een podium om te kunnen zeggen wat ik wil. Het is cruciaal dat ik zo veel mogelijk voorkeurstemmen haal om meer invloed te krijgen binnen de nieuwe PVV-fractie. Ik vind oprecht dat we democratischer moeten worden. We moeten transparanter en opener worden, en meer met en via de media en de journalistiek in debat gaan. Dat gebeurt nu te weinig.”

De meeste PVV’ers zijn nogal mediafoob. Een overblijfsel uit de opstartperiode?

“Ik ben nooit vijandig geweest tegen de media. Ik vind wel dat je moet weten met wie je praat. Het ene blad is het andere niet. Daar moet je van op de hoogte zijn als politicus. Maar ik geef ieder medium een kans.”

Zelfs Pauw & Witteman? Uw partijleider legt uitnodigingen van het programma consequent terzijde.

“Mij werd uitdrukkelijk geadviseerd daar niet naar toe te gaan. We kunnen wel voortdurend zeggen dat die twee links zijn en niet te vertrouwen, maar van mij hebben ze een kans gekregen. Maar als je mij belazert, ben ik klaar met je. Pauw & Witteman hebben het keurig gedaan.”

Vindt u dat HP/De Tijd u heeft belazerd met de PVV-undercoveractie van collega Karen Geurtsen?

“Het is niet netjes. Ze begint natuurlijk nog maar net als onderzoeksjournalist, maar ik vind dat als je vier maanden bij ons in de fractie stage loopt en dan komt met zo’n boekje met zo’n inhoud, dat je dan nog een hoop hebt te leren.”


Wat hebben we gemist?

“Hahaha! Ik ga niet jullie werk doen. Maar er was genoeg om over te schrijven. Dus als zij daar vier maanden heeft gezeten en ze produceert dit, dan heb je niet goed opgelet.”

Op de besloten partijbijeenkomst in Enschede kreeg u applaus voor uw strijd voor meer democratie binnen de partij. Kijken alle PVV-aanhangers daar zo tegen aan?

“Het is erg dubbel, moet ik bekennen. Ongeveer de helft is er positief over. Laat ik het zo zeggen: men is of heel erg negatief, of heel erg positief.”

Waarom is de andere helft het met u oneens?

“Het ligt aan de manier waarop ik er aandacht voor vraag. Ik neem stelling tegen iemand die heel veel, zo niet alles voor de PVV betekent, die zwaar bewaakt wordt omdat hij voor zijn leven moet vrezen. Mensen zien dat dan als een dolk in de rug van Geert.”

Terwijl u zelf beweert het beste voor te hebben met de PVV. Dat moet steken.

“Natuurlijk. Maar ik ben ervan overtuigd dat het voor ons beiden het beste is om het op deze manier te doen. Dit is de enige manier om van die PVV een partij voor de toekomst te maken. Met alle respect voor Geert, maar ik denk niet dat het gaat lukken om de fractie zó te blijven leiden. Daarnaast is onze aanhang flink groeiende, we gaan straks minstens verdubbelen. Maar onze aanhang is fluïde. Er kan zo een nieuwe partij opstaan waar onze stemmers naartoe gaan.”

En dan bent u ze kwijt.

“Dan hobbelen ze weer achter een ander aan. Ik wil graag een vaste thuisbasis bieden voor die mensen.”

Hoe ervaart u de fractiediscipline?

“Je moet als fractie met één mond spreken, want anders krijg je hommeles. Ik weet dat ik mezelf nu enorm tegenspreek, maar dit gaat over de macht en over het voortbestaan van de PVV. Dat is iets anders dan bijvoorbeeld een verschil van mening over de aankoop van de JSF.”


De discussie over democratisering van de partij kon alleen op dit moment via de media? Was daar intern geen mogelijkheid toe?

“Nee, ik ken de mening van Geert. Hij wil het misschien op termijn, maar daar is hij ook niet echt een voorstander van. Hetzelfde geldt voor een jongerenbeweging. Dat hij het twee jaar geleden nog niet wilde, kan ik billijken, maar nu is het moment om die weigering los te laten.”

Waarom?

“We hebben veel ervaring opgedaan met het binnenhalen van mensen. We hebben klasjes georganiseerd voor de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Tweede Kamer. Ik denk dat we er nu klaar voor zijn en dat we die sprong moeten wagen.”

Wilt u meer invloed binnen de nieuwe fractie?

“Degene die de lijnen uitzet en die wat te vertellen heeft, is Geert Wilders. Als ik eerder duidelijk had gemaakt dat ik een voorkeurscampagne zou beginnen, dan was de kans heel groot geweest dat ik helemaal niet op de kandidatenlijst had gestaan. Dat risico wilde ik niet lopen.”

Het democratiseringsproces dat u voorstaat, kan, zeker bij een relatief jonge partij als de uwe, leiden tot een toestroom van politieke avonturiers en zakkenvullers. De tegenstanders zouden zelfs de partij kunnen overnemen.

“Wij hebben geleerd van het debcle bij de LPF, waar allerlei mensen met een dubbele agenda de partij probeerden over te nemen. Dat willen we natuurlijk vermijden. We kunnen een ballotagecommissie in het leven roepen. Met andere woorden: we gaan eerst kijken wat voor mensen het zijn en of ze voldoen aan de criteria om lid te worden. Daarmee voorkom je dat je partij door D66’ers of ongenuanceerde idioten kan worden overgenomen.”


U zegt: de leden mogen geen eigen standpunten inbrengen?

“Je kunt bepaalde standpunten en bepaalde waarden vastleggen. Daar mag dan niet aan worden getornd. Op het moment dat je lid wilt worden, moet het helder zijn dat je je conformeert aan die standpunten. Een voorbeeld is de stop op immigratie uit moslimlanden. Dat is een hard standpunt. Dat willen wij de komende vijf jaar niet veranderd zien. Dat zou je heel goed in een dergelijk voorbehoud kunnen gieten. Dan hebben we waarschijnlijk geen recht op subsidie, maar daar zitten we niet mee.”

Uit onze undercoveractie bleek dat Wilders niet onverdeeld gelukkig is met zijn eigen voorstel voor een kopvoddentaks. U bent ook tegen.

“Dit is nou precies zo’n onderwerp waarover ik het debat wil aangaan met onze achterban. Ik hoor toch behoorlijk veel tegenstrijdige berichten. Ook vind ik dat we onze standpunten moeten verbreden. Dit soort onderwerpen leidt af van al die andere goede onderwerpen die we hebben.”

Want het gaat bijna altijd over de islam.

“Dat vind ik jammer. We doen het goed bij de zorg en bij de politie, maar dat valt in het niet bij onze punten over de islam. We zijn al een brede volkspartij, maar we moeten ervoor waken dat we, in de beeldvorming in ieder geval, een one-issuepartij worden.”

Maar er zijn meer punten waarop u van mening verschilt met uw partijleider. Waarom vindt u een centrum-rechts minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV een slecht idee?

“Voor de verkiezingen moet je uitspreken dat je wilt regeren. Als je dan al aangeeft dat je, als het niet lukt, dan wel gedoogsteun wilt geven aan een minderheidskabinet, is dat niet handig. Dan maak je het wel heel erg makkelijk voor het CDA. Daar komt bij dat ik niet geloof in minderheidskabinetten. Dat werkt misschien in Denemarken, waar ze dat al decennia doen, maar wij kennen dat fenomeen nu eenmaal niet.”


U heeft gezegd dat u vreest voor het wegvallen van Geert Wilders, vrijwillig of onvrijwillig. Dat klinkt nogal hard. Ik neem aan dat u met ‘onvrijwillig’ niet bedoelt dat hij zijn been breekt en een paar maanden niet kan werken.

“Het is verschrikkelijk om het erover te hebben, maar we moeten wel realistisch blijven. Het kan altijd zo zijn dat Geert Wilders ons komt te ontvallen.”

Hij wordt wel veel beter beveiligd dan wijlen Pim Fortuyn.

“Het gevaar blijft aanwezig, anders zou hij niet worden beveiligd. Ik zou mijn leven geven voor die man. Maar je kunt niks uitsluiten.”

Bent u niet bang dat Wilders na de verkiezingen u alsnog uit de fractie gooit?

“Nee. Ten eerste hebben we daar eerlijk en open met elkaar over gesproken. Hij gaat dat gewoon niet doen. We zijn het niet inhoudelijk met elkaar oneens, we verschillen alleen van mening over het tijdstip dat we ons open moeten gaan stellen. Al moet ik zeggen dat hij soms de indruk wekt helemaal niet democratisch te willen worden. Dat kan ik me vanuit zijn positie ook wel voorstellen, want je wilt niet dat een kandidatenlijst volledig wordt omgegooid, zoals bij GroenLinks is gebeurd. Toch denk ik dat we die kant op moeten gaan.”

Heeft u het gevoel dat er een hetze gaande is tegen de PVV? Zou het kunnen dat de media u alle ruimte geven omdat ze bloed ruiken?

“De enige remedie daartegen is gewoon eerlijk en open zijn en de media te woord staan. Openheid is volgens mij de best defence.”

U bent sinds kort weer met SP-Kamerlid Harry van Bommel duo-columnist bij gratis dagblad Sp!ts. Maar daarvoor had u tijdelijk een schrijfverbod. Waarom was dat?


“Omdat het vanuit de fractie verstandiger leek om daarmee te stoppen. Maar dat vond ik dus eigenlijk niet.”

Dus in het kader van de Brinkman-campagne gaat u er gewoon mee door?

“In ieder geval tot en met de verkiezingen. Als ik daarna nog in de Kamer zit – met andere woorden, als we elf zetels halen – dan zal ik zeker aanbieden om daar mee door te gaan.”

Gaat dat lukken, elf zetels?

“Dat lijkt mij wel.”

Voelt u zich eigenlijk thuis in het parlement?

“Ik zou hier dolgraag nog een termijn blijven werken.”

U bent bijna 46, u kunt nog steeds terug naar de politie.

“Het kriebelt af en toe wel, maar ik denk dat ik hier meer van waarde kan zijn dan bij het korps. Wij hebben als enige partij 900 miljoen euro éxtra uitgetrokken voor de politie, dat is nogal wat. Er zouden zo tienduizend extra agenten bij kunnen. Mede door dit verschrikkelijke kabinet hebben veel korpsen nu het geld hard nodig.”

Ligt de PVV goed bij de hermandad?

“Ik heb een aantal dingen vernomen. Zo heb ik gehoord dat een aantal korpsen een tevredenheidsonderzoek heeft gehouden waarin de vraag werd gesteld wat de politieke voorkeur onder hun medewerkers was. Wat bleek: bij meerdere regio’s stemde veertig procent PVV. Daar schrok men blijkbaar zo van dat al die onderzoeken in de la zijn verdwenen.”

Hoe gaat het eigenlijk met uw drankprobleem?

“Ik heb geen druppel meer gedronken sinds woensdag 23 september 2009.”

Is het moeilijk vol te houden om helemaal niets meer te drinken?

“Nee. Ik heb gewoon lekker geslapen, heb geen last van trillingen gehad en ik heb er ook geen pilletjes voor hoeven slikken. Ha, ik ben geen klassieke alcoholist die zit te bibberen als hij drie uur geen drank krijgt. Ik dronk soms ook gewoon een hele week niet. Ik vond het heerlijk om een biertje in de kroeg te drinken en een glaasje wijn bij het eten, maar dat doe ik dus niet meer. Dat is dat gezeur mij allemaal niet waard.”

Frank Verhoef, foto's Hilbert Krane