‘Ik wil de tijdsgeest verbeelden’

Met zijn R U There verdiende filmregisseur David Verbeek (29) een plek op het prestigieuze Filmfestival van Cannes. De film over opgroeien in zowel een virtuele als gewone wereld is vanaf 17 juni in Nederland te zien. ‘De leegte van de virtuele wereld kent iedereen van mijn generatie.’

In de eerste vijf minuten van R U There is meteen duidelijk waarom deze film mag draaien op een gerenommeerd filmfestival. De energie van de openingsscène met intense oorlogsanimatie grijpt je aandacht. Het kijkje in de wereld van professional gaming door de ogen van een kampioen houdt die aandacht vast. De nieuwe film van regisseur Verbeek is een goed gelukte schets van de tijdgeest.

R U There gaat over professionele gamers. Ben je zelf bekend met die wereld?

“Nee, ik game niet zo heel veel, maar als ik het druk heb, vind ik het fijn om dat even te doen. Ik ben dan eventjes met helemaal niets anders bezig en dat werkt heel bevrijdend. Als ik game, ben ik bezig met strategie en winnen, en met niets anders. Er is door internet ook altijd een aanbod aan tegenstanders. Dat is echt nieuw.

De film begon met een idee voor een script van Rogier de Blok. Samen gingen we toen op zoek naar echt fanatieke gamers. We zijn bijvoorbeeld naar een LAN-party geweest, ergens op een camping in de Achterhoek. Daar zijn dan honderden mensen die hun computer naar zo’n plek meenemen en een heel weekend lang tegen elkaar gaan gamen. En in Taiwan, waar een groot deel van de film is opgenomen, zijn we bij een echt gameteam langs geweest dat acht dagen in de week met games bezig is. Het is bijna alsof ze in het leger zitten, zo gaan ze daarin op. Ze trainen, bespreken tactieken en lezen tijdschriften over games. Het is echt topsport. Die gasten zijn allemaal als Neo uit The Matrix. Ze zien niet meer de mooie graphics van het spel, maar lopen vier, vijf stappen vooruit. Het draait om snelheid en het zijn dan ook allemaal jonge gastjes. Het is een wonder als je boven je 25ste nog mee kan draaien.”


Het verhaal laat de eerste generatie zien die is opgegroeid met de computer en internet. Geef je in de film ook een oordeel over deze generatie?

“Het is niet zozeer een oordeel, maar we proberen een gevoel te geven aan het opgroeien in zowel een virtuele als gewone wereld. Voor mij kleeft er een soort leegte of isolement aan, ook al eindigt de film op een bepaalde manier hoopvol. De hoofdpersoon is namelijk volstrekt egoïstisch en stelt zich steeds meer open voor de wereld om zich heen, al weet hij niet goed tot anderen door te dringen. De leegte die de virtuele wereld met zich meebrengt, kent iedereen van deze generatie, maar ik wil met de film zeker geen oordeel geven. Mensen die tegenwoordig ‘bevrijd’ zijn, hoeven niet meer per se met hun handen in de aarde te wroeten. Dat gaat alle kanten op, dus ook via de virtuele weg. De werelden sluiten tegenwoordig naadloos op elkaar aan. Dat wilde ik laten zien zonder daar moralistisch over te doen.

Ook míjn dierbaarste bezit is mijn computer. Ik ben ermee opgegroeid en ik store daar alles in: gedachtes, foto’s, filmpjes, alles. Het is een extensie van mijn geheugen. Als je dat wegneemt, zou ik me veel niet meer kunnen herinneren en zou mijn leven een stuk beperkter en eendimensionaler zijn.

Dat komt terug in R U There. Als de hoofdpersoon de gamewereld uit stapt, zoekt hij zijn heil niet alleen daar op straat, maar ook in de virtuele van Second Life. Hij kan pas goed ontspannen als hij in de virtuele branding ligt.”

R U There volgt de professionele gamer Jitze (Stijn Koomen). Hij vliegt over de hele wereld van wedstrijd naar wedstrijd als aanvoerder van een gameteam en wordt overal als een ware held onthaald. Professional gaming blijkt een ware topsport waarbij de spelers op ieder detail letten en compleet opgaan in het spel. Tactieken worden besproken voor een wedstrijd, trainingen geanalyseerd op de hotelkamer en zelfs op voedsel wordt gelet. “Hier kan ik toch niet de hele dag op gamen!” roept Jitze geïrriteerd wanneer hij niets voedzaams op het Taiwanese buffet ziet liggen.


Was het makkelijk om in een stad als Taipei te filmen?

“Ja, het ging eigenlijk best voorspoedig. We hebben het voor een groot deel uitbesteed aan een lokaal bedrijf. Als je het goed organiseert, lukt zoiets wel. Cultureel is dat wel vaak lastig. Ik had bij deze productie een mix van een Taiwanese en Nederlandse crew. Taiwanezen hebben wat langer nodig om mensen te vertrouwen en daardoor moest er veel gezamenlijk worden gegeten en gedronken. De Nederlanders zijn daar wat zakelijker in.”

Je vorige film, Shanghai Trance, speelt zich ook af in Azië. Wat trekt je zo aan in dat continent?

“Ik ben direct na mijn afstuderen aan de filmacademie naar Sjanghai gegaan. Ik was, en ben nog steeds, gefascineerd door wat er op dat continent allemaal gebeurt. Ik wilde weten hoe het was voor de generatie van tussen de twintig en dertig jaar om op te groeien in een land dat werkelijk compleet veranderd is gedurende een korte periode. Ik heb er drie jaar gewoond vanwege deze nieuwsgierigheid.

Ik probeer nu nog steeds zowel hier als daar gewoon mens te zijn, maar dat is heel erg lastig. De ervaring in Taiwan was meer zakelijk, maar ook in Taipei heb ik een aantal goede vrienden gekregen. Facebook en MSN zijn dan wel heel erg noodzakelijk.”

In Taipei is hoofdpersoon Jitze getuige van een heftig verkeersongeluk. Dat is een reality check voor de jonge gamer, die zich realiseert dat de grotendeels virtuele wereld van de games, waarin zijn leven zich voornamelijk afspeelt, hem heeft vervreemd van de echte wereld. Als hij ook nog geblesseerd raakt en tijdelijk uit het team wordt gezet, gaat hij op zoek naar contact met mensen van vlees en bloed. Hij komt in contact met de mooie masseuse Min-Min (Huan-Ru Ke), die in zijn hotel ronddoolt. Tijdens zijn korte verblijf in Taiwan zoeken ze elkaar op in zowel het echte leven als in de virtuele wereld van Second Life.


Hoe hebben jullie de beelden van Second Life en de videogame zo goed laten aansluiten bij het verhaal?

“De editor van de film had zelf al een virtueel leven, dus we konden veel van zijn ervaring gebruik maken. We hebben dan ook onze avatars helemaal door hem laten pimpen. Niet alleen het uiterlijk en de kleding van je figuur, maar ook de motoriek en acties, echt alles is te koop in Second Life. Wij hebben bijvoorbeeld voor de avatar van Min-Min geshopt bij een hoertje, die zag er zo fantastisch uit. Prostitutie is erg groot in Second Life, mensen verdienen daar een hoop geld mee.

De beelden van de videogame zijn gebaseerd op het spel Call of Duty Modern Warfare. We hadden dat gebruikt in de eerste versie en het werkte heel erg goed. Wij kregen alleen niet de rechten van dit spel, dus hebben we het compleet na laten maken als animatie. Dit gaf ons uiteindelijk meer vrijheid om het nog beter te laten aansluiten.”

De avatar van Jitze in Second Life is wat hij is: een virtuele soldaat. Min-Min heeft een onduidelijker bestaan, ook in de echte wereld. Ze verricht (seksuele) diensten voor de hotelgasten, maar runt ook een wat duister winkeltje langs een drukke weg. Jitze is geïntrigeerd door haar en zet een stap uit de gesloten wereld van het gamen door zich in haar leven te kopen. Zij lijkt echter ironisch genoeg alleen geïnteresseerd in de virtuele soldaat in Second Life.

Wat is je volgende project?

“Mijn volgende film gaat over de onmogelijkheid van heldendom in de moderne wereld. Daar zit het element van milieuactivisme in, maar ook de relativering daarvan. Ik ga zelf het script schrijven en ik sta nog helemaal aan het begin van het proces. Ik droom ervan precies dat onderwerp te kiezen dat als spiegel werkt voor de tijd waarin we leven. Met R U There is dat de digitale generatie.”


Kun je voorbeelden van deze werkwijze geven?

“Mensen die heel extreem met cinema bezig zijn en met de camera willen filosoferen. Bijvoorbeeld Jia ZhangKe, een Chinees die op weergaloze wijze laat zien wat er met dat enorme land allemaal aan de hand is. Maar ook bijvoorbeeld Antonioni en de Duitsers Wim Wenders en Werner Herzog zijn helden van mij. En niet te vergeten de componist van mijn laatste twee films: Lim Giong. Hij werkt tegen alle politieke spanningen in als Taiwanees door heel Azië en vangt altijd precies de sfeer van het gebied in zijn muziek. Ik ben zo trots dat hij ook mijn films van zijn eigen stijl muziek heeft voorzien.”

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Kamiel Arents