Terug naar Afghanistan; het verhaal van een vluchteling

Rita Masoud (24) vluchtte achttien jaar geleden met haar ouders uit Afganistan, maar zocht haar geboorteland onlangs weer op. Een dag vóór dit interview heeft ze een duif op haar rechterschouder laten tatoeëren. ‘Sinds ik terug ben, besef ik pas hoe vrij we hier eigenlijk zijn.’

Afghanistan is niet vrij, maar dat komt volgens Rita niet door de oorlog. Daar zijn Afghanen wel aan gewend. Het land is al sinds mensenheugenis in conflict. Met landen, met bevolkingsgroepen. “De mensen gaan door en hopen op het beste. Dat is de enige keuze die ze hebben. ‘Na dit is er weer iets anders’, dat is de instelling. Ze hebben het te druk met hun eigen leven.”
Achttien jaar geleden vluchtte ze met haar ouders uit Afghanistan. Bloedige conflicten tussen verschillende groepen in het land deden het gezin naar Nederland vertrekken. Nu wonen ze in een rijtjeshuis in Rijnsburg, pal naast de bloemenveiling.
Ze groeide op als een Nederlandse. Van haar jonge jaren in Afghanistan kan ze zich weinig herinneren. “Het zijn alleen nog beelden, bijna een soort dromen die ik nog voor me kan halen. Verder niets.”
Na haar studie aan de Erasmus Universiteit besloot ze terug te gaan om haar roots te zoeken. Om haar land weer te zien. Want hoewel ze al jaren in Nederland woont, blijft ze in haar hart een Afghaanse. “Dat heb ik altijd zo gevoeld en dat zal ook wel zo blijven.”
Voor het oog is ze een moderne, Nederlandse vrouw. Ze doet waar ze zich goed bij voelt. Daarom besloot ze vier maanden naar Afghanistan te gaan. “Ik wilde zien waar ik vandaan kom. Het voelt voor mij soms toch alsof ik hier niet helemaal thuis ben, al is dat gevoel sinds de reis wel wat verminderd.”
Als jonge vrouw in je eentje naar Afghanistan – het is niet zomaar iets. Op het vliegveld sloegen de zenuwen dan ook toe. “Gesluierde vrouwen, typische mannen… Ik voelde me een beetje een buitenbeentje.” Want hoe Afghaans ze zich soms ook voelt, in uiterlijk en houding is ze een Nederlandse.

Lees de rest van het artikel in HP/De Tijd van deze week

Bouke Sonnega