Formeren om een fles wijn

Een jongere generatie parlementair verslaggevers klaagt dat de actoren in het formatieproces te weinig vertellen. Tijdens de campagne waren ze zo open, nu zijn ze potdicht – het is een veelgehoord verwijt. Welnu: uw verslaggever is 33 jaar oud, zette zijn eerste schreden op het Binnenhof in december 2002 en wil niet als een oude lul klinken, maar doet dat nu vermoedelijk wel: niks nieuws onder de zon. Tijdens een formatie zit de hele zaak nu eenmaal potdicht. Zo hoort het ook. Formeren is een gevoelige aangelegenheid. Onderhandelaars moeten bijna dagelijks terugkoppelen naar hun fractie (of een deel daarvan: het fractiebestuur), hun strategie in de gaten houden (die vertel je dus niet aan journalisten) en natuurlijk daadwerkelijk onderhandelen.

Toch wordt Gerard van der Wulp node gemist. De voormalige RVD-baas gaf namelijk tijdens de formatie van 2003 bijna dagelijks een briefing, ’s avonds in perscentrum Nieuwspoort, de benen spreekwoordelijk op tafel. Alles off the record, maar wel eerlijk. Zijn opvolger Henk Brons doet dat niet. De parlementair verslaggever moet het nu vooral hebben van zijn contacten met de onderhandelende partijen. En daar komt ook weinig uit.

Het formatieproces is nu nóg minder transparant omdat VVD, PVV en CDA informeel aan het onderhandelen zijn. Informateur Ruud Lubbers is daar niet bij aanwezig en kan derhalve geen verslag doen van de ontwikkelingen.

Wat ons brengt op de Majesteit, die nu de leidende rol in de formatie lijkt te hebben. De zittende monarch wil geen rechts kabinet zien, maar wil daar ook niet op worden aangesproken. Dat is de enige reden waarom informateur Ruud Lubbers afgelopen week zo openhartig was over zijn gesprek met koningin Beatrix.

Paars Plus had haar voorkeur; onderkoning Herman Tjeenk Willink zag dat ook graag. Alle drie voelen zich ook nog eens verbonden door hun stelselmatig afwijzing van Geert Wilders en zijn PVV.

Wat ons brengt op de voorspelling. Dat rechtse kabinet van VVD, PVV en CDA komt er niet. CDA-fractieleider Maxime Verhagen zal het niet kunnen verkopen aan zijn achterban. Zijn partij laat namelijk het congres besluiten over een kabinet met CDA-deelname. Daarnaast is de PVV een té onzekere club. Het is géén LPF, Wilders heeft het merendeel van de springende kikkers al uit de kruiwagen gegooid, maar Hero Brinkman blijft een probleem. Een kabinet van VVD, PVV en CDA kabinet heeft de steun van 76 zetels. Als Brinkman weer de kolder in zijn kop krijgt en zijn parlementaire dagen gaat slijten als de Groep Brinkman, is die meerderheid weg. En ja, er is dan gedoogsteun van de ChristenUnie en de SGP; maar de voorgenomen geliberaliseerde Winkelsluitingstijdenwet kunt u dan op uw buik schrijven.


Een coalitie van VVD, PvdA en CDA ligt in de rede. Balkenende is weg, de meeste kou is uit de lucht tussen de christen- en sociaal-democraten. Die bezuinigingen komen er ook wel. Dan is het zaak om nog even door de crisis heen te bijten (‘doorstoempen’ heet dat in wielerkringen, indachtig de Tour de France) en dan forceert premier Mark Rutte nieuwe verkiezingen. Ergens in 2012 dient zich dan het kabinet-Eurlings I zich aan.

Uw verslaggever kan zich natuurlijk vergissen. Echter: op deze pagina’s voorspelde hij eerder al dat Paars Plus er niet zou komen; de bijbehorende weddenschappen leverden hem ruim tien flessen wijn op. De VVD hoopt al jaren op een onversneden rechts kabinet, maar de PVV is daar niet de juiste partner voor. Dat kabinet komt er dus niet. De Oranje-optie, een midden-kabinet van VVD, PvdA en CDA, zal de uiteindelijke uitkomst zijn. Denkt u daar anders over? Stuur een mail aan baspaternotte@gmail.com en ga de uitdaging aan. Inzet: een fles wijn.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Bas Paternotte