Sociale satire met een bitter smaakje

In de luchtige (maar alleszins genietbare) romantische komedie Two Weeks Notice speelt Sandra Bullock een idealistische juriste die voor een rijke projectontwikkelaar gaat werken. De keuze voor een goedbetaalde carrière leidt tot gewetenswroeging, met als gevolg dat Bullock op allerlei manieren probeert haar minder bedeelde medemens te helpen. Dat resulteert in enkele hilarische scènes, onder meer als ze een man met een koffiebeker op straat ziet staan en impulsief wat kleingeld tevoorschijn haalt om in diens bekertje te gooien. Dit tot grote woede van de man, die geen bedelaar blijkt te zijn, maar gewoon buiten z’n koffie staat te drinken.

Het tragikomische Please Give bevat enkele vergelijkbare scènes. Catherine Keener speelt een vrouw die grote moeite heeft haar sociale bewogenheid om te zetten in concrete daden. Tijdens haar wandelingen door New York dringt ze zich welhaast aan zwervers op. Op een avond meent ze een dankbaar slachtoffer voor liefdadigheid te hebben ontdekt in de persoon van een oude zwarte man die buiten staat te kleumen. Ze knoopt een praatje aan en probeert hem geld in de handen te drukken. De man weigert beleefd en wijst erop dat hij naast de ingang van een chic restaurant staat; hij is de laatste in een rij klanten die staat te wachten op een plaatsje. De scène is geestig én wrang, want de generositeit van de vrouw heeft welhaast egoïstische trekjes.

Haar meelevendheid stelt eigenlijk niet zoveel voor. Het geld dat ze aan zwervers verstrekt, is veeleer een soort afkoopsom voor haar schuldgevoelens. In een ultieme poging zich verdienstelijk te maken, meldt ze zich aan voor vrijwilligerswerk in een centrum voor geestelijk gehandicapten. Vol goede bedoelingen begint ze aan haar nieuwe roeping, maar de emoties spelen al snel hinderlijk op en ze blijkt het werk niet aan te kunnen. Aan het eind van de middag zien we haar huilend in de toiletten staan, terwijl ze getroost wordt door een gehandicapte die haar moederlijk in de armen heeft gesloten. De onbaatzuchtige hulpverleenster blijkt zélf wel wat hulp te kunnen gebruiken.

Het is een meesterlijke scène in een film die zorgvuldig balanceert op de scheidslijn tussen een fruitige komedie en een venijnige sociale satire met een bitter smaakje. Regisseur Nicole Holofcener (Friends with Money) richt de blik niet alleen op die ene – ietwat getroubleerde – vrouw, maar heeft ook aandacht voor het overspelige gedrag van haar ogenschijnlijk zo goedmoedige echtgenoot (Oliver Platt) en de sores van haar puberende dochter (Sarah Steele).


Een heerlijke bijrol is weggelegd voor de 82-jarige Ann Morgan Guilbert, die een granny from hell vertolkt en het zeuren en klagen tot een ware kunstvorm heeft verheven. Zo ontstaat een (nu eens) geestig en (dan weer) treurig beeld van een groepje welwillende mensen die goeddeels langs elkaar heen leven en geen idee hebben hoe ze die spiraal kunnen doorbreken. Please Give voegt zich in een rijtje met films als Thirteen Conversations about One Thing (2001), Pieces of April (2003) en The Private Lives of Pippa Lee (2009). Voor alle duidelijkheid: dat is een compliment.

Please Give. Regie: Nicole Holofcener. Vanaf 29 juli in de bioscoop.

Erik Spaans