Amsterdammers, wakker worden

Ooit was Amsterdam een rebelse vrijstaat. Tegenwoordig is het een bolwerk van regelzuchtige bestuurders, en de bewoners laten het zich braaf aanleunen. Amsterdam is verworden tot een stad van burgertrutten.

Een Haagse heer is burgemeester van Amsterdam en stuurt politieagenten op pad om ‘aanstootgevende’ ansichtkaarten te verwijderen uit de rekken van toeristenwinkels op het Damrak. Het is 1996. In de hoofdstad lacht men meewarig. Ach, als vader wil oppassen… Wanneer Patijn het idee oppert in clubs te- gen sluitingstijd broodjes te serveren en de tl-verlichting aan te doen, gaat het gelach over in hoon. Weg met dat Patijnisme!
Het bleken echter geen Haagse fratsen, want bestuurders na Schelto Patijn konden er ook wat van. En waar Patijn niet in slaagde, lukte hen wel: een reeks van regels uitvaardigen, geboden en verboden die – zeer on-Amsterdams – ook nog eens werden gehandhaafd.
Fietslampjes die niet mochten knipperen, een verbod op vlaggen (de gay-regen-boogvlag incuis), alcoholverboden, blowverboden, een boete voor een stoelpoot die over een denkbeeldige terraslijn stond. Darkrooms mochten dan weer wel, maar blote serveerstersborsten in cafe? Teasers op het Damrak niet. Paaldansen? Nee, me- neer. Geen sixpackje bier in je rugzak op Koninginnedag, van paddo’s ging je dood, en op het terras gold tot voor kort: staand roken, zittend drinken. En zo werd de laatste vijftien jaar alle sex, drugs & rock- ’n-roll uit de stad geknepen.
Maar wiens schuld is dat eigenlijk? En is het nu werkelijk zo erg om een grens te trekken? Is het vertrutting, een kwestie van beschaving of pure angst?

Ee?n zondebok is makkelijk gevonden: de PvdA. De teugels werden nu eenmaal aangetrokken door PvdA-bestuurders. Na Patijn waren dat Guusje ter Horst (vlaggenverbod, ze wilde ook haringkarren van de Amsterdamse bruggen weren), Els Iping (onder andere het verbod op staand drinken) en Job Cohen (strengere regels op Koninginnedag). Het paternalisme zit diep ingesleten bij de sociaal-democraten, al was het Lodewijk Asscher die onlangs het verbod op staand drinken weer ophief. De PvdA’er wordt wel enigszins gewantrouwd om zijn plannen voor het Wallengebied.
Afgelopen juni publiceerden Carine van Oosteren, hoofdonderzoeker van het Amsterdamse onderzoeksbureau O+S, en Gerie Schaafsma van het stadsdeel Centrum, hun onderzoek naar vertrutting in Amsterdam. 43 procent van de ondervraagden vindt dat er sprake is van vertrutting. Aanbevelingen in het onderzoeksrapport aan de bestuurders: doe een stap terug, stel minder regels op en wees minder krampachtig. De identiteit van Amsterdam staat op het spel en de stad dreigt te verworden tot een openluchtmuseum. Verder raden de onderzoekers aan tegenbewegingen serieus te nemen, zoals de actiegroep Ai! Amsterdam, die zich tegen de regelarij keert.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Dave Krajenbrink