Troosteloos maar meeslepend

Het gaat voorspoedig met de carrières van vader en zoon Skarsgrd. Alexander Skarsgrd (34) heeft Stockholm verruild voor Los Angeles, waar hij een van de hoofdrolspelers is in de succesvolle tv-serie True Blood. Zijn filmcarrière ziet er eveneens veelbelovend uit. Zo speelt hij de hoofdrol in de remake van de thriller Straw Dogs (volgend jaar in de bioscoop). En aangezien hij een relatie met tegenspeelster Kate Bosworth heeft aangeknoopt, mag hij zich inmiddels ook in de aandacht van de roddelbladen verheugen.

Zijn vader zal de rappe opmars van zijn zoon wellicht met een mengsel van verbazing en voldoening gadeslaan. Zelf moest Stellan Skarsgrd (58) een kwart eeuw sappelen alvorens hij in 1996 doorbrak met een indrukwekkende hoofdrol in Breaking the Waves. Sindsdien pendelt hij heen en weer tussen Scandinavië en de VS en wisselt hij kleine arthousefilms af met rollen in blockbusters als Angels and Demons, Mamma Mia! en Pi-rates of the Caribbean (als Bootstrap Bill). Skarsgrd senior beschikt over het directe en fysieke soort uitstraling waar ook een Gérard Depardieu het van moet hebben.

Zijn hoofdrol in de Noorse tragikomedie A Somewhat Gentle Man (En ganske snill mann) is hem dan ook op het lijf geschreven. Hij speelt Ulrik, een man die na een gevangenisstraf van twaalf jaar (wegens moord) te hebben uitgezeten zijn draai in de maatschappij weer moet zien te vinden. Ulrik is een man van weinig woorden en weinig verlangens. Wie hem van een eenvoudige slaapplaats, een baantje en een paar maaltijden per dag voorziet, heeft een hardwerkende, oersterke en loyale vriend aan hem. A Somewhat Gentle Man toont hoe uiteenlopende bewoners van een Noorse stad (Skarsgrd blijft zélf overigens een film lang gewoon Zweeds praten) Ulrik proberen te ‘helpen’. Een stelletje criminelen wil hem vuile klusjes op laten knappen, de eigenaar van een garage gebruikt hem als een goedkope en efficiënte arbeidskracht en zijn Ma Flodder-achtige hospita benut hem voor seksuele hand- en spandiensten.

Mede door de troosteloze locaties doet A Somewhat Gentle Man in eerste instantie een beetje denken aan het grauw-realistische genre dat in Wallonië (de Dardenne-broers) en Engeland (Kitchen sink cinema) school heeft gemaakt. De treurnis in dat soort films is welhaast even voorspelbaar als het happy end in een obligate Hollywoodfilm. Dat het individu kansloos is en uiteindelijk door een onbarmhartige maatschappij vermorzeld zal worden, geldt hier bijna als een dogma. Gelukkig heeft regisseur Hans Petter Moland zich niets van die mores aangetrokken. Hoewel zijn hoofdpersoon ontegenzeggelijk sukkelige trekjes heeft, neemt hij op beslissende momenten het lot wel degelijk in eigen hand. Prettig is ook de licht absurdistische (zéér Scandinavische) toonzetting van het verhaal. De scènes waarin Ulrik en zijn hospita gebiologeerd naar een Poolse variant van Rad van Fortuin zitten te kijken (het enige dat hij op zijn tv kan ontvangen), leveren heerlijke staaltjes droge humor op.


A Somewhat Gentle Man bewijst dat een troosteloos, realistisch decor geen belemmering hoeft te vormen voor het vertellen van een meeslepend, spannend en humoristisch verhaal.

A Somewhat Gentle Man. Regie: Hans Petter Moland. Vanaf 9 september in de bioscoop.

Erik Spaans