Corbijn meets Clooney

De thriller is een genre dat nogal wat beperkingen oplegt aan filmmakers. Een pittig tempo is vereist en de belangrijkste verhaallijnen moeten vroeg worden uitgezet. Verder mogen er niet te veel zijpaden worden bewandeld en dienen er met enige regelmaat verrassingen voorgeschoteld te worden. Het is haast onmogelijk deze regels te veronachtzamen en tóch nog voldoende spanning te generen om de term ‘thriller’ te rechtvaardigen. Dat levert lastige dilemma’s op. Gebrek aan originaliteit resulteert namelijk in dertien-in-een-dozijnfilms waar de toeschouwer de ‘verrassingen’ van verre ziet aankomen.

Maar filmmakers die aan de conventies van het genre morrelen, roepen weer andere problemen over zichzelf af. Dat is ook het geval bij The American, een thriller waarin de spanning op zo’n laag pitje staat te sudderen dat de toeschouwer het hoofdgerecht lauw krijgt opgediend. We krijgen een inkijkje in de beslommeringen van de zwijgzame Amerikaan Jack (George Clooney) die zijn intrek neemt in een appartement in een slaperig Italiaans stadje. Hij schikt zich in het plaatselijke ritme en dus zien we hem veelvuldig door straten slenteren en koffie drinken. De Amerikaan kán weinig anders, want hij is een huurmoordenaar annex wapenleverancier die zich noodgedwongen een tijdje gedeisd moet houden. Wel heeft hij enkele ontmoetingen met een vrouwelijke collega (Thekla Reuten), die een moordwapen met zeer specifieke eigenschappen bij hem bestelt. Verder dreigen zijn vijanden hem op het spoor te komen. Dat zijn de verwikkelingen waarmee we het moeten doen. Het is een beetje karig.

The American is de tweede film van de Nederlandse fotograaf en regisseur Anton Corbijn. Drie jaar geleden maakte hij indruk met Control, een film over Joy Division-zanger Ian Curtis (die op 23-jarige leeftijd zelfmoord pleegde).

Dat debuut lag min of meer in het verlengde van Corbijns (zeer succesvolle) carrière als fotograaf, want hij had Curtis in die hoedanigheid persoonlijk gekend. Met The American begeeft Corbijn zich op nieuw terrein. Hij beschikt met Clooney over een grote filmster en waagt zich aan een genre dat (potentieel) een groter publiek aanspreekt dan zijn debuut. De toonzetting en verteltrant van The American zijn echter veeleer die van een arthousefilm. Corbijn heeft de thriller-elementen enigszins ondergeschikt gemaakt aan de existentialistische overpeinzingen van zijn hoofdpersoon. De scènes waarin deze vriendschap sluit met een lokale priester en een vertrouwelijke relatie opbouwt met een prostituée suggereren dat we te maken hebben met een man die bezig is de balans op te maken. Hier wreekt de afstandelijke verteltrant zich. De toeschouwer leert de Amerikaan amper kennen en neemt dus ter kennisgeving aan dat deze zijn leven een nieuwe draai wil geven. Dat zou niet zo’n probleem zijn als Corbijn de suspense op peil had weten te houden. Het gezapige tempo en een nijpend tekort aan adrenaline staan dat echter in de weg. Vermoedelijk stond Clooney een film voor ogen in de geest van Michael Clayton, waarin hij drie jaar geleden de titelrol speelde. Die film was geslaagd als drama én thriller. The American faalt op beide fronten.


The American. Regie: Anton Corbijn.

Openingsfilm festival Film by the Sea op 10 september. Vanaf 16 september ook elders in het land.

Millennium: Del 3 – Flickan som lekte med elden (-) – Daniel Alfredson Prince of Persia: The Sands of Time (-) – Mike Newell Clash of the Titans (1) – Louis Leterrier Percy Jackson & The Lightning Thief (2) – Chris Columbus The Book of Eli (3) – Albert & Allen Hughes Nanny McPhee 2: De vonken vliegen eraf (4) – Susanna White From Paris with Love (7) – Pierre Morel The Road (5) – John Hillcoat Remember Me (6) – Allen Coulter Gooische vrouwen 1-5 (8)

Tussen haakjes de klassering van de vorige keer. Deze toptien is tot stand gekomen op basis van de verkopen bij GfK Dutch Charts.

Erik Spaans