De dorpsschool verdwijnt

De kinderen zijn weer naar school. Maar in steeds meer dorpen hoor je de vertrouwde schoolpleingeluiden niet meer. Tientallen scholen sluiten omdat de gezinnen wegtrekken. “Zonder school is dit geen dorp meer, maar een gehucht”.

Schoolmoordenaars werden ze genoemd. De mensen die besloten hun kinderen van de zieltogende basisschool te halen en naar een school in het nabijgelegen Landgraaf te sturen. In het Zuid-Limburgse dorp Rimburg is jarenlang met ziel en zaligheid gestreden voor het behoud van de basisschool. De dreigende ondergang van de school verdeelde het dorp. De mensen die voor het behoud streden, hebbenverloren. Dit schooljaar wordt er voor het eerst geen les meer gegeven in Rimburg. Basisschool Bei de Ling is dicht, voor altijd.

“Ik ben verdrietig, maar het is niet onverwacht,” zegt Lenie Haarbosch, voorzitter van de dorpsraad die in 2003 speciaal werd opgericht om de school open te houden. Het voortbestaan van de school hing toen al jaren aan een zijden draadje door het dalend kindertal. In 2006 sloeg het noodlot toe: de school werd getroffen door de bliksem en brandde gedeeltelijk af.
“Na de brand stonden de verhoudingen in het dorp op scherp. Sommige ouders besloten hun kinderen van school te halen en zelf naar een andere schoolop zoek te gaan. Andere ouders wilden vechten voor het behoud. De mensen begonnen elkaar de schuld te geven. ‘Jij hebt je kind van school gehaald!’”Op initiatief van de dorpsraad kwam er nog wel een instapschool terug in Rimburg, voor kinderen van groep 1 en 2. Maar ook die is ook ter ziele. “Het is zo jammer dat de school weg is. De school is zo belangrijk voor het dorpsleven. Ze organiseerden van alles. Kindercarnaval, Sinterklaas en de sacramentsprocessie. Dat valt nu weg. De kinderen zien elkaar niet meer op school en krijgen minder binding met het dorp.”

In de Noord-Limburgse gemeente Venray in Noord-Limburg zijn nog geen basisscholen gesloten, maar de onrust is groot. Begin dit jaar maakte Stichting Primair Onderwijs Venray (SPOVenray), die twintig basisscholen bestuurt, bekend dat er binnen vijf jaar vier scholen dicht moeten, in de dorpen Castenray, Heide, Veulen en Vredepeel. Het leerlingental glijdt onvermijdelijk af tot onder de minimumnorm. Daarnaast zijn er financiële redenen. De scholen krijgen minder geld als er minder leerlingen zijn, waardoor volgens het bestuur de kwaliteit van het onderwijs niet meer kan worden gegarandeerd. Ook komen de scholen te ruim in hun jas te zitten: in de nabije toekomst staan er tachtig lokalen leeg. En voor die te grote gebouwen moet wel worden betaald.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Joris Gerritsen