Waar blijft de mannenpil?

Vijftig jaar terug verwierf de Nederlandse vrouw de anticonceptiepil. Tegelijkertijd verscheen het handboek voor de moderne vrouw. Binnenkort verschijnt het eerste Handboek voor de moderne man. Maar hoe ziet het nu met anticonceptie voor mannen?

Hoera, ‘de pil’ is jarig! Het populairste anticonceptiemiddel viert dit jaar haar vijftigjarig jubileum. We gebruiken hier maar ‘haar’, want inderdaad: de pil is nog altijd alleen beschikbaar voor vrouwen.

Niet dat wetenschappers niet zoeken naar een hormonale anticonceptie – ‘de pil’ dus – voor mannen. Dat doen ze al sinds 1970 en normaal gesproken kost het een jaar of twaalf om een geneesmiddel te ontwikkelen. Vanaf 1984 lezen we daarom om de paar jaar in de krant dat ‘de mannenpil er nu écht aankomt’. Sommigen veronderstellen zelfs dat deze ‘pil’ gewoon verkrijgbaar is. Niets is echter minder waar.

Maar waaróm is deze pil er dan nog niet? Technisch gezien is het mogelijk. En mannen hebben toch evenveel recht op controle van hun voortplanting als vrouwen? Nu is er voor hen enkel keuze uit het condoom (toch een genotsremmer) en sterilisatie (wel erg definitief). En daarbij: waarom moet de vrouw de verantwoordelijkheid voor de meest gebruikte vorm van anticonceptie alleen dragen? Voor antwoorden gaan we eerst even terug naar de bloeitijd van ‘de pil’.

We schrijven eind jaren vijftig. Seks bestaat niet en alles wat ermee samenhangt, is als vanzelfsprekend onbespreekbaar. Zo ook anticonceptie en abortus. Het eerste is uiterst onfatsoenlijk en het laatste, dat is simpelweg een misdaad. Natuurlijk, vrouwen worden wel ongewenst zwanger, maar ja: dat hoort erbij. Anticonceptie is onbetamelijk en het publieke leven buigt zich dan ook niet over deze zaak. De kerk, nog invloedrijk, heeft als doel zoveel mogelijk nakomelingen voort te brengen en behoedt haar volgers dan ook angstvallig voor iedere vorm van zwangerschapspreventie. De overheid helpt ook niet – tot 1969 is het tonen van voorbehoedsmiddelen zelfs strafbaar (voormalig artikel 451 Sr) – en voor de medische stand bestaat anticonceptie simpelweg niet. Zij gaan ervan uit dat seks enkel plaats heeft binnen het huwelijk. Ook alleen dan komt zwangerschap voor en die is hoe dan ook wenselijk. Punt uit.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Karen Geurtsen