De werkkerk

De moderne werker is een hyperactief eenmansfabriekje: altijd scherp, altijd gefocust, altijd online. Maar de behoefte aan ouderwetse gezelligheid wordt er niet minder op. Welkom bij Seats2meet! ‘Het is hier ook gewoon een warme plek om te zijn.’ | door Hans van Willigenburg, foto’s Jean-Pierre Jans

Het kán, hoor! Voortaan kunnen de zweepjes in de kast, de prikklokken onder de slopershamer en de waakzame oogjes van de afdelingschef definitief worden geblinddoekt. Want wat blijkt? Om 10.20 uur op maandagmorgen, als de burelen van Seats2meet worden betreden en wij, uw fotograaf en ik, onze slaap nog uit de ooghoeken aan het wrijven zijn, zit de centrale lounge van dit zakelijke ontmoetingscentrum op de eerste verdieping van Hoog Catharijne te Utrecht al bijna helemaal vol! In een aangename wolk van zacht geroezemoes zitten jonge mensen (hoofdzakelijk twintigers en dertigers) afzonderlijk dan wel in groepjes van twee of drie geheel vrijwillig en zonder de strenge blik van een werkgever – of zijn ze zelf die strenge blik? – achter hun laptops of, in sommige gevallen, met bloknoot en pen in de aanslag te werken.

We worden vriendelijk en met alle egards ontvangen door servicemanager Felix Lepoutre, die volgens zijn profiel op internet zijn hele leven lang al ‘een passie heeft voor de gastvrijheidsindustrie’. Door enkele assistenten is alle ballast (jassen, tassen) binnen de kortste keren van onze schouders getrokken en kunnen we samen met Lepoutre helemaal vrij bewegend alle hoeken, gaten, zalen, stoelen, tafels, deuren, krukken en ramen bekijken en aanraken. De gangen en de zalen zijn zo ontworpen, legt Lepoutre uit, dat er geen herhalingen zijn. “Elke zaal is anders ingericht, met een andere sfeer, andere hoeken, andere afmetingen, ander meubilair en andere kleuren.” De achterliggende gedachte luidt dat systeemarchitectuur vroeg of laat afstompt, de geest bot maakt, hetgeen binnen de context van een strakke brainstorm of cursus een ongewenste, zo niet dodelijke geestestoestand is. Helemaal achterin de gang is verder nog de Dom-suite, een exclusieve driehoekige ruimte met uitzicht op, jawel, de Dom van Utrecht, die vandaag is afgehuurd door een psychologe die zo min mogelijk gestoord wenst te worden.


Volgens Lepoutre zijn we bezig kennis te maken met ‘het meest toekomstgerichte, zakelijke ontmoetingsconcept’ van dit moment. Waarbij een de van de cruciale succesfactoren het online reserveringssysteem is. Dat wil zeggen: als je thuis, in het park, aan de telefoon, aan het strand, op een terras of in het vliegtuig plotseling de behoefte voelt om een bespreking te houden met een of meer mensen, dan wel om zelf iets in alle rust uit te werken, dan kun je meteen doorklikken naar de site Seats2meet.com en onmiddellijk reserveren. “Vraag me niet waarom,” zegt Lepoutre, “maar op de een of andere manier hebben onze concurrenten het nog niet overgenomen. Die doen de reserveringen doorgaans nog op de antieke manier: via de telefoon en mensenhanden die reserveringen inboeken.” Hij probeert het neutraal te laten klinken, maar het lukt hem niet zijn verwondering over zoveel halsstarrigheid volledig onder stoelen of banken te steken. “Niet alleen kostentechnisch is onze optie, denk ik, slimmer. Ook onze jonge doelgroep is liever eigen baas dan dat ze afhankelijk is van iemand die de telefoon opneemt en mogelijkheden opsomt die je zelf niet kunt checken. Vraag me niet waarom, maar deze branche gedraagt zich van oudsher enorm conservatief.”

Compagnon en mede-eigenaar Marielle Sijgers rekent de winst koeltjes uit: “In een traditionele formule heb je vijftien à twintig vaste mensen nodig om een locatie van deze omvang draaiende te houden. Wij doet het met drie vaste medewerkers en twee parttimers.”

Wie het interieur van de zalen en gangen rustig op zich laat inwerken, valt ten prooi aan een combinatie van verwondering en spotlust. Te horen krijgen dat je op hoge stoelen gedwongen wordt een ‘actievere lichaamshouding’ aan te nemen, brengt mij op de wellicht hoogst eigenwijze gedachte dat ik helemaal geen slaaf van meubilair wil zijn. Maar als Lepoutre zegt dat vergaderingen ‘tot wel 34 procent korter duren’ omdat je in die actieve lichaamshouding minder snel via ouwehoerverhalen zinloze zijpaden inslaat, begin je ineens begrip te ontwikkelen voor de ratio van zo’n inrichting. Bij zalen als ‘Some like it hot’ en ‘Back to nature’ (elke zaal heeft een officiële naam en bijbehorend uiterlijk) krijgt de spotlust dan weer de overhand. Al geldt ook hier dat de explicatie van Sijgers over felle discussies in ‘Some like it hot’ en meer reflectieve meetings in ‘Back to nature’ hout lijkt te snijden. Zeker als je blik in die laatste zaal op een onbewaakt moment blijft hangen bij de manshoge afbeelding van een idyllisch vennetje, waardoor je in een oogwenk, geheel zonder reservering, al in een poëtische en beschouwende stemming geraakt.


Toch zijn dit maar de inleidende schermutselingen van wat je ‘het onderscheidende verhaal’ achter Seats2meet zou kunnen noemen: de open lounge tegenover de reserveringsbalie. Waar de zalen dus, weliswaar 21ste eeuws snel, geboekt kunnen worden en tot op het laatste moment aangepast aan de wensen van de klant (meer seats? minder seats? catering erbij? of juist geen catering?), blijft het verdienmodel in zekere zin traditioneel: betalen per gereserveerde hoeveelheid tijd voor een of meerdere seats.

De wérkelijke buzz – of het ‘sociale kapitaal’, zoals Sijgers het pleegt te noemen – zit in de interactie tussen de mensen die de sessies in de diverse zalen bezoeken en de jonge, slimme, veelbelovende zp’ers (bij Seats2meet halen ze er een ‘z’ af en noemen ze de jonge talenten ‘zelfstandige professionals’), die gratis zitten te werken in de open lounge. Hierover wordt door personeel en bezoekers in bijna religieuze termen gesproken. “In onze open lounge zitten alleen maar mooie mensen,” beweert Sijgers, en haast zich te zeggen dat zij het daarmee niet per se over het uiterlijk van de bezoekers heeft, maar over de instelling en de kracht waarmee ze met hun werk bezig zijn. “Hier zitten bijna uitsluitend mensen die ergens voor gekozen hebben. Die met een missie bezig zijn en daar graag over willen vertellen.” Ook Lepoutre praat in welhaast magische termen over de open lounge. “Hier zie je de Oude Wereld kennismaken met de Nieuwe Wereld. Steeds meer grote bedrijven raken geïnteresseerd in de manier waarop zp’ers werken, hetzij uit sympathie en nieuwsgierigheid, hetzij uit concurrentieoverwegingen: hoe doen die eenpitters het?”


Eén van de regelmatige (betalende) bezoekers van Seats2meet is webdesigner Hedwyg van Groenendaal. Zij geeft trainingen webdesign aan bedrijven en zelfstandigen en betoont zich enthousiast over de faciliteiten en de mensen. “Het grote verschil tussen Seats2meet en andere locaties is echt dat ze hier met je meedenken. Als je op het laatste moment iets nodig hebt of je groep is kleiner of ineens groter geworden, dan helpen ze je gewoon. In plaats van dat ze je aankijken alsof je je zaakjes niet goed geregeld hebt.” Ook Van Groenendaal is zeer gecharmeerd van de open lounge en de gesprekken die ze daar voert. “Wat me opvalt is de doorstroom. Ook hier zou je verwachten dat je op een gegeven moment steeds weer dezelfde mensen tegenkomt. Maar dat is gelukkig niet zo. Telkens als ik hier kom, ontmoet ik weer nieuwe mensen. Want dat is hier wel de impliciete code: als je in de open lounge zit en je bent lekker aan het werk, moet je desondanks openstaan voor mensen die naar je toe komen en een vraag hebben. Het is niet de bedoeling dat je hier zit en je omgeving negeert.”

Van Groenendaal slaat de spijker op z’n kop. Iedereen die we in de open lounge aanspreken, is inderdaad bereid een verhaal te vertellen. Vaak ook nog in de uitgebreide versie (de meesten houden intens van hun werk). Neem Christien Kamps, die in de detacheringsbusiness zit en werkende te Alkmaar toch de vrijheid krijgt van haar baas om in Utrecht gesprekken te voeren met kandidaten voor in te vullen vacatures. “Ik vind het hier ideaal. Door hier te mogen werken, hoef ik niet in de file te staan. En verder ligt Utrecht natuurlijk heel centraal. Dat is gunstig voor mijn kandidaten, die vaak uit alle delen van het land moeten komen.”


Ze komt hier gelijkgestemden tegen, mensen die net als zij geen moeite hebben met het intensief mixen van werk en privé. Dat schept een band. “Bij mij op kantoor zijn genoeg mensen die zich beter voelen bij een negen-tot-vijf-ritme. En dat respecteer ik volledig. Maar ikzelf houd van afwisseling. Ik heb liever dat ik de ene dag hard bezig ben om een klus af te maken en de volgende dag in een slakkentempo door een warenhuis drentel: lekker shoppen. Juist die onregelmatigheid houdt het verrassend. En maakt je scherp. Ik vind dat prettig.”

Ook de mate van afwisseling kun je hier natuurlijk zelf bepalen. Dat is maar goed ook, want elke dag in de open lounge zitten kan ook weer een sleur worden. Van Groenendaal is bezig haar lunch te nuttigen en verplaatst zich zo naar de stilteruimte, alwaar ze een webcolumn gaat schrijven die meestal een specialistische vraag over webdesign als uitgangspunt heeft. “Onlangs heb ik een column geschreven over de vraag of je website er op alle verschillende browsers per se hetzelfde uit moet zien. Heel praktisch, dus. En voor een specifiek publiek. Mijn conclusie? Dat je je niet blind moet staren op uniformiteit en dat een site er op een minder courante browser best ietsje minder uit mag zien.”

Maar niet iedereen bij Seats2meet is zogezegd ‘hot en happening’. Ingrid Huyben, woonachtig te Uden, is een al wat oudere vrouw en moeder van vier kinderen die dringend een werkkring zoekt (“Ik kom rond van zeshonderd euro in de maand”). Ze zet zich met overgave in voor haar eigen liefdadige stichting die werk doet in Kenia. Maar als ik vraag hoeveel mensen erbij betrokken zijn, zegt ze eerlijk: “Twee.” Ook bij haar lopen werk- (relaties zoeken voor haar stichting) en privémotieven (een baan scoren) door elkaar. “Je wordt zó snel afgedankt in deze maatschappij!” zegt ze fel. “Terwijl ik nog zoveel kracht en energie heb en zoveel kan betekenen voor andere mensen.” Ze is vandaag met een bekende meegereden vanuit Uden en schrijft nu, samen met hem, aan een operationeel stuk om de stichting verder van de grond te krijgen.


Een reportage over Seats2meet mag niet voorbijgaan zonder aandacht voor de inwendige mens, ofwel de catering. Want ook hier is iets uitzonderlijks aan de hand, zeg maar een nieuwe vorm van ‘solidariteit’. Terwijl de bedrijven die de zalen huren gewoon meebetalen aan het smakelijke en veelzijdige lunchbuffet, mogen de bezoekers van de open lounge geheel en al gratis meebunkeren. Iedereen die we spreken, bezweert dat er nooit problemen zijn en dat de eerste rauwdouwer annex zp’er die ongegeneerd het buffet plundert nog gesignaleerd moet worden. En als er al iemand te gretig aanvalt, zal dat, zo beaamt iedereen, in den minne worden geschikt.

Verder komen uw fotograaf en ondergetekende tijdens het happen in hun respectievelijke broodjes al rap tot de conclusie dat dit een ideale datingomgeving is. Als je een relatie zoekt, kom je hier veel leuke, vrije en open mensen tegen, luidt onze eensgezinde conclusie. “Voor dat type contacten bieden we onderdak aan ‘Fris in je hoofd’,” zegt Marielle Sijgers, die onze gedachtegang razendsnel oppikt. Fris in je hoofd? Wat is dat nou weer?

We zoeken het even op via het net. ‘Fris in je hoofd!’ is een bruisend netwerk met inmiddels meer dan tienduizend deelnemers. Regelmatig organiseren wij social networking events waar co-creatie centraal staat. Op ‘Fris in je hoofd! Events’ wordt persoonlijke ontwikkeling gecombineerd met lifestyle en ontspanning. (-) Workshophouders, sprekers, standhouders, fotografen en creatievelingen kunnen een bijdrage leveren en gebruik maken van het netwerk om zichzelf op de kaart te zetten. ‘Fris in je hoofd!’ biedt alle betrokken stakeholders de mogelijkheid om kennis te maken met elkaar op een ongedwongen manier en daar mogelijk een vervolg aan te geven.”


Onze blikken blijven hangen aan het woord ‘co-creatie’. We zien het zomaar voor ons dat, terwijl je elkaar onderling op de kaart aan het zetten bent binnen dit bruisende netwerk, er behoefte ontstaat aan persoonlijke ontwikkeling en een stukje co-creatie, die een mede-stakeholder ook wel ziet zitten. “Hahaha!” lacht Sijgers. “Ik let er niet zo op. Maar dat zal zeker wel eens gebeuren, hier. Seats2Meet is behalve een zakelijk ontmoetingscentrum ook gewoon een warme plek om te zijn.”

import wereld en verwarring