Undercover op Schiphol

Sinds eind vorige week weten we dat ook vrachtvliegtuigen gebruikt kunnen worden door terroristen. Maar hoe groot zijn de gevaren precies? HP/De Tijd ging undercover op Schiphol bij luchtvrachtbedrijf Aviapartner. ‘Als ik stiekem in zo’n container kruip, zal niemand me missen’.

­Het wachten was niet of, maar wannéér terroristen het zouden proberen: een vrachtvliegtuig gebruiken voor een aanslag. Vorige week vrijdag was het dan zover. Een vrachttoestel, opgestegen in Jemen, bleek een postpakketje met een bom te vervoeren. Een ander bompakket was onderweg in passagiersvliegtuigen van Qatar Airways. Beide pakketjes hadden als eindbestemming Chicago.
Gelukkig werden ze in respectievelijk Groot-Brittannië en Doebai onderschept. Dat was op tijd, in die zin dat de reeds geactiveerde bommen niet door de makers tot ontploffing waren gebracht. Maar feitelijk was het natuurlijk veel te laat. De grote vraag is nu: hoe hebben die pakketjes aan boord van die vliegtuigen kunnen komen? De beveiliging van passagierstoestellen is inmiddels zo streng dat kapen moeilijk is geworden. De deur van de cockpit is van ondoordringbaar materiaal en zit potdicht. Een exacte herhaling van 11 september 2001, toen kapers van Al-Qaida de piloten van vier Amerikaanse toestellen overmeesterden, zou dan ook uitgesloten moeten zijn. Bommen in een passagiersvliegtuig tot ontploffing brengen, wordt door alle strenge controles op bijvoorbeeld vloeistoffen ook steeds moeilijker. Het werd voor het laatst geprobeerd in december 2009. Een Nederlandse passagier wist de zelfmoordenaar in spe, een Nigeriaan, net op tijd te overmeesteren.
Met de beveiliging van passagierstoestellen zetten overheden en luchtvaartmaatschappijen alles op alles; na elke bijna-aanslag worden de veiligheidsmaatregelen nog maar eens extra verscherpt. Maar, zo vroeg ik me enkele maanden geleden af, hoe zit dat eigenlijk bij vrachtvliegtuigen? Die dingen kunnen in principe evenveel schade toebrengen als de toestellen die de Twin Towers in as legden. Maar over vrachtvliegtuigen horen we weinig; ze gáán gewoon. Hoe zeker kunnen we er van zijn dat er zich geen gekaapt vrachttoestel in het Binnenhof boort? Hoe groot of klein is de kans dat zich in Nederland een soort Lockerbie-scenario – boven dit Schotse plaatsje lieten terroristen, die zelf niet aan boord waren, in 1988 een (passagiers) vliegtuig ontploffen en neerstorten – voltrekt? Om daar achter te komen, ging ik, journalist Bob Hardus, tweeënhalve week undercover bij Aviapartner, een van de grootste bedrijven voor luchtvrachtafhandeling op Schiphol.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Bob Hardus