Welkom in de PVV-heilstaat!

Het aardige van rechtse ingezonden brieven voor een linkse columnist is dat er altijd wel een bijzit, die juist prachtig je gelijk illustreert. Stel je bijvoorbeeld voor dat menig briefschrijver niet bij machte is zelf een tegenargument te verzinnen, dan meldt er zich prompt zo eentje voor de desbetreffende rubriek. Zo ook nu.

Ronald Kaatee van de Populistische Omroep Nederland betitelt mijn stelling ‘De democratie is gebaseerd op de illusie dat elke burger evenveel verstand heeft van politiek’ als onzinnig. Je zou verwachten dat dan een argument volgt, waarom dat onzinnig is. Iedereen die zijn onverkort geplaatste brief nauwkeurig leest, zal merken dat dat ontbreekt. In plaats daarvan verschuilt hij zich achter H.J. Schoo, die over een heel andere kwestie geschreven heeft, om mij er vervolgens van te betichten dat ik de sluizen zou willen openhouden voor immigratie van niet-westerse allochtonen. Dat heb ik nooit ergens betoogd – maar het is kenmerkend voor demagogisch rechts: het debiteren van onwaarheden om eigen intellectueel onvermogen om op andermans argumenten in te gaan te verbloemen.

Wat betekent het, logischerwijs, wanneer hij mijn beginstelling onzinnig vindt? Dat hij kennelijk meent dat wél iedereen evenveel verstand heeft van politiek. Meent Kaatee echt dat Henk en Ingrid evengoed kunnen oordelen over – pak ‘m beet – de redding van de euro, de bestrijding van criminaliteit, de klimaatcrisis, de omgang met Iran? Dat deskundigheid overbodig is? En dus onwetendheid geen ramp? Want daarover ging mijn stuk.

Te vrezen valt dat hij dat inderdaad vindt – anders zou zijn boutade onzinnig zijn – en te vrezen valt dat veel andere Nederlanders ook dit waandenkbeeld koesteren. Dat is immers het handelsmerk van populisten.

Zulke mensen zijn niet met argumenten te overtuigen, anders zouden zij voor deskundigheid openstaan – en de grondslag van hun redeneersels is nu juist dat onkundig volk het beter weet dan de deskundige elite. Zulke mensen zijn alleen te overtuigen door hardhandige ervaring in de praktijk.


Het wordt daarom, nu zo’n twintig procent der Nederlanders voor populistische wartaal bevattelijk blijkt, tijd voor een experiment. Bij de komende verkiezingen wordt geregistreerd wie inderdaad de mening is toegedaan dat het volk zonder deskundige elite kan, omdat het volk het beter weet. Gemakshalve stellen we daartoe een stem op de PVV aan die opvatting gelijk.

Vervolgens polderen we alsnog de Markerwaard in, en iedereen die PVV gestemd heeft, wordt verplicht naar die polder te verhuizen. Voor anderen is dat juist verboden. Ginds wordt namelijk de totale PVV-volksstaat ingericht. Zij heeft automatisch ‘echte Nederlanders’ als inwoners op basis van het eigen oerideaal, dus geheel vrij van vreemde smetten. Dat betekent wel dat Henk voortaan zelf op de vuilniswagen staat en Ingrid bejaarde billen moet gaan wassen, want voor zwoegende buitenlanders is er dankzij de door Kaatee gesloten immigratiesluizen natuurlijk nergens meer plaats. Maar dat hebben Henk en Ingrid er ongetwijfeld graag voor over om te kunnen leven in hun regentenvrije jaren vijftig-paradijs.

Uiteraard krijgt deze PVV-heilstaat een keurig beginkapitaal mee, en alle moderne infrastructurele faciliteiten. Eén ding krijgt die staat niet mee: deskundigen om die faciliteiten te laten functioneren, want dat kan het volk volgens populistische opvattingen immers heel goed zelf. Iedereen heeft van politiek en bestuur toch evenveel verstand? De linkse ‘elite’ is daarbij maar een blok aan ’t been. Cultuur zal er daardoor in de Markerwaard niet zijn. Maar dat geeft ook niet, want het enige leesvoer waar behoefte aan is, bestaat uit het tot Donald Duck-formaat teruggebrachte Verzameld Werk van partij-ideoloog Martin Bosma.


Alleen als er deskundigen zijn die blijkens PVV-stemmen zelf het populistische beginsel omarmen dat hun deskundigheid er niet toe doet, mogen zij mee. Zo kan Richard de Mos in deze Second Life-wereld alsnog schooldirecteur worden, wat hem naar eigen zeggen met een beetje ambitie ook in de echte wereld zou zijn gelukt. Hero Brinkman voert er de politie aan, en Eric Lucassen het leger. James Sharpe zorgt er voor de virtuele vrouwen, Dion Graus voor de mishandelbare echte. Klimaatzaken tenslotte besteden we uit aan Barry Madlener, die het klimaatprobleem ontkent.

Ook daarom is de keuze gevallen op de Markerwaard, als laagst gelegen deel van Nederland. Mocht Madlener namelijk gelijk en de wetenschap ongelijk hebben, dan is er geen probleem. Maar als de populistenpolder straks door de zeespiegelstijging toch als eerste onderstroomt, weten ze daar meteen wie ze bij het kosmisch waterboarden net iets langer onder water moeten houden om een bekentenis van eigen onbenulligheid af te dwingen.

import thomas von der dunk