Vooruitblik 2011: het jaar van de waarheid

Niemand heeft een glazen bol; de politiek laat zich op dit moment nauwelijks voorspellen. Vooruitblikken kan echter wel. Waar gaat Den Haag het over hebben het komende jaar? Alles staat of valt met de Provinciale Statenverkiezingen. Maar er is meer. Plus: waarom Job Cohen het nog zo slecht niet doet.

De directe aanleiding voor de val van het vorige kabinet. Toch willen VVD en CDA weer terug naar het gebied. Kort voor de Tweede Kamerverkiezingen kwamen D66 en GroenLinks zelfs met een voorstel: een politiemissie. In dit geval hoeft het kabinet niet te rekenen op steun van de gedoogpartner. PVV-Kamerlid Wim Kortenoeven leek heel even de deur open te zetten vorige week (‘geen principieel bezwaar’) maar partijleider Geert Wilders smeet diezelfde deur via dat vermaledijde Twitter weer keihard dicht: “De PVV steunt geen enkele missie naar Afghanistan waar dit kabinet ook mee komt!” Gek genoeg is de PvdA nu weer wél bereid op zijn minst na te denken over een nieuwe missie, mits deze geen militair karakter heeft.

Het lijkt wel of het niet meer op de agenda staat, maar dit kabinet heeft toch echt besloten om achttien miljard euro te gaan bezuinigen in de komende periode. Tot de Provinciale Statenverkiezingen zult u daar waarschijnlijk weinig van horen, omdat het nu eenmaal niet zo’n fijn campagnethema is. Maar daarna zullen de vakministers toch echt aan de bak moeten. Daar komt nog bij dat gedoogpartij PVV andere ideeën heeft over de thema’s zorg, werk en inkomen. Maar die achttien miljard zal ingevuld moeten worden. Met name de PVV kan het dan nog voor de kiezen krijgen. Dat de 3000 extra politieagenten er niet zijn gekomen was al pijnlijk, maar hoe zit het eigenlijk met de ‘tienduizend handen extra aan het bed’? Nog meer financieel nieuws: er is sprake van een eurocrisis. Zal het rijke Noord-Europa meer geld moeten schuiven naar het armere zuiden? Blijft de euro überhaupt bestaan? Dat worden nog wel een paar debatten.


Dissident Ad Koppejan noemde 2010 in zijn nieuwsbrief van 30 december een ‘rampjaar’ voor het CDA. Logisch, de Tweede Kamerverkiezingen zijn desastreus verlopen voor de christen-democraten. Toch wist Maxime Verhagen de partij weer in het pluche te helpen. Het is nog maar de vraag wat de partij tijdens de Provinciale Statenverkiezingen gaat doen. Maar ook daarna (of vooral daarna) zullen er nog enkele harde noten gekraakt moeten worden. De commissie Frissen en het CDJA hebben elk stevige evaluatierapporten geschreven. Blijft het CDA een partij van het midden of is de ruk naar rechts nu echt ingezet? Of zoals Koppejan het verwoordt: “Welke visie willen wij ontwikkelen op de vraagstukken van deze tijd? Het alternatief is dat wij, bij gebrek aan visie, vervallen in plat conservatisme en populisme. Dat is in ieder geval niet mijn keuze.”

Wanneer we de teneur in de media mogen geloven is het afgelopen met Job Cohen. Een belofte die zich niet heeft waargemaakt (geen premier), een politicus zonder tanden (wie is nou de oppositieleider?). Het is dus niet voor niets dat Cohen zich vorige week heeft uitgesproken over zijn leiderschap van de sociaal-democraten. Hij blijft, ongeacht het verkiezingsresultaat, aan als leider van de PvdA. Maar in het geval van Cohen wordt er misschien wel te zwart gekeken. Sinds de verkiezingen in juni schommelt de PvdA rond de 24 zetels in de peilingen, zonder grote uitschieters naar boven of beneden. Conclusie: de PvdA is onder Job Cohen gestabiliseerd. En dat is een ander beeld dan dat van een vleugellamme partijleider. Het snoepje van de week zal hij vermoedelijk nooit meer worden, maar het is nog veel te vroeg om hem nú al af te schrijven. Job Cohen wankelt nog niet; het is meer een vorm van wiebelen (zie ook Focus op pagina 12).


Een brievenbusplasser, een kopstoot, een dubieus Hongaars internetbedrijf. Geert Wilders heeft maar even kunnen genieten van zijn verkiezingsoverwinning vorig jaar. Daarna was hij vooral brandjes in zijn fractie aan het blussen. Het is te hopen voor Wilders dat de rotte appels in zijn fractie nu weg zijn dan wel ingebonden. Maar ja, er is natuurlijk nog altijd Hero Brinkman. De een noemt hem een kritisch fractielid, de ander een ongeleid projectiel. Misschien is hij wel beide. Desondanks lijkt Wilders tevreden met zijn rol als gedoogpartner; hij heeft het het kabinet nog niet erg moeilijk gemaakt en heeft daar ook weinig belang bij. Als hij een goed resultaat boekt bij de Provinciale Statenverkiezingen én zijn fractie in het gareel houdt, is het succesverhaal dat PVV heet voorlopig nog niet afgelopen.

D-Day voor de coalitie. Want na woensdag 2 maart zal duidelijk worden of de huidige gedoogconstellatie een meerderheid in de Eerste Kamer gaat krijgen. Wanneer er geen meerderheid ontstaat, zou het eerste kabinet-Rutte van korte duur kunnen zijn. Eigenlijk is het een referendum over het voortbestaan van het huidige kabinet. Een toon die met name de oppositie zal aanslaan in de aanloop naar maart. Mochten VVD, CDA en PVV echter een meerderheid weten te behalen in de senaat, dan is Rutte I voorlopig here to stay. Voorlopig, hè? Koffiedik is namelijk niets meer dan koffiedik. Helemaal op het Binnenhof.

import haagse post