Van Bommel over De Missie

SP-Kamerlid Harry van Bommel is gepokt en gemazeld als het aankomt op het wel of niet uitzenden van Nederlandse militairen naar conflictgebieden. De oorlog in Kosovo was zijn vuurdoop, twaalf jaar later overweegt het kabinet een politiemissie in de Afghaanse provincie Kunduz. ‘Het gaat primair om onze betrekkingen met Amerika.’

Spannende dagen, of niet?

“We bevinden ons in een unieke situatie. Dit is de eerste keer dat er op voorhand geen meerderheid is voor een Nederlandse missie. Dat was eind jaren negentig wel anders. De SP sprak zich in 1999 als enige uit tegen ingrijpen in Kosovo. Ik werd vervolgens afgeschilderd als een vriend van Miloevic, de SP was ontrouw aan de Nederlandse militairen. Dat was een kantelpunt. Met dank aan de SP durven partijen zich sindsdien vaker uit te spreken tegen militaire missies. Eerder werd van het parlement verwacht dat zij unaniem achter het kabinet zou staan.”

De PvdA lijkt inmiddels de rug ook recht te houden.

“Job Cohen is bezig met een overlevingsstrijd. Die zei meteen: wij wijzen deze missie af. Hij moet wel. Hij ligt onder vuur bij zijn eigen achterban.”

Maar hij heeft dus wel hetzelfde standpunt als de SP.

“Niet helemaal. Ik wil namelijk eerst van het kabinet weten of we die Afghaanse agenten niet in Nederland kunnen opleiden. We kunnen ze een militaire basistraining geven van zes tot acht weken en een aanvullende politietraining. Ik denk dat dat ook flink zal schelen in de kosten. Maar ik weet nu al dat het kabi-net daar niet mee zal instemmen.”

Want?

“Rutte probeert ons, net als de vorige kabinetten, een oorlog in te luizen. Hij zei vrijdag op zijn persconferentie dat deze missie van een andere orde is. Hoezo anders? De vorige keer was het ook een opbouwmissie – die al snel ontaarde in een vechtmissie. De bedoeling is niet dat we de Afghanen gaan opleiden, maar dat we buiten de poort gaan vechten. Een rechtstreekse inzet van Nederlandse militairen dus.”


Welk motief vermoedt u bij Rutte cum suis?

“Het gaat primair om de betrekkingen met Amerika. Het aanzien van Nederland. Waarom denk je dat Balkenende de G20-toppen mocht bijwonen en Rutte niet? Meedoen betekent ook meetellen.”

Formeel heeft het kabinet de Kamer niet nodig om een missie uit te zenden.

“Klopt, de Tweede Kamer kan een uitzending niet blokkeren. Maar ik acht de kans klein dat Rutte een Alleingang maakt, dat is kamikazepolitiek bedrijven. Nederlandse slachtoffers zouden dan op het conto komen van een minderheidsregering. Dat is volgens mij zelfs voor Mark Rutte onacceptabel.”

De politiemissie in Afghanistan is een idee van GroenLinks en D66, dat in april vorig jaar tot veler verrassing werd voorgesteld. “Dat was vooral om electorale redenen. Twee maanden voor de verkiezingen even laten zien dat je bereid bent om regeringsverantwoordelijkheid te tonen,” zegt Van Bommel. Hij verwacht dat D66 uiteindelijk zal instemmen met de missie; bij GroenLinks valt dat nog maar te bezien. “Rob de Wijk is ooit in beeld geweest als D66-minister en hij is voor.” Bij GroenLinks ligt het moeilijker. De fractie was maandag op een ‘heidag’ die voor een belangrijk deel in het teken stond van Afghanistan, de achterban wordt deze woensdag geconsulteerd. Van Bommel: “GroenLinks krijgt grote interne problemen als ze dit steunt. Dan loopt een flink deel van de linkervleugel over naar de SP. Ik betwijfel of ze dat risico aandurven.”

import haagse post