Karskens: ‘Moet de Kunduz-missie doorgaan? Nee!’

De hele dag al verschijnt een keur aan Afghanistan-specialisten in de hoorzitting van de Tweede Kamer over de voorgenomen politiemissie in Kunduz. Zojuist werden twee journalisten gehoord: Arnold Karskens (De Pers en mét Afghaans petje) en Bette Dam (NRC Handelsblad en Wereldomroep, woonachtig in Kabul). Ze hielden een weinig hoopvol verhaal. Karskens: “Uiteindelijk klapt de hele zaak in elkaar.” Plus: had Hero Brinkman gelijk over de dubieuze politiechef in Kunduz?

Volgens Karskens zit Afghanistan in een ‘eindeloze geweldspiraal’. De verschillende bevolkingsgroepen in het land liggen ook met elkaar overhoop: “Die liggen elkaar voor geen meter,” aldus Karskens. Ook vraagt Karskens zich af of Afghanistan wel zit te wachten op politieagenten. “Ze willen zware wapens hebben, mortieren. Liefst nog zwaarder dan die van de Taliban.” Volgens de journalist is de voorgenomen politiemissie een hopeloos verhaal: “Moet deze missie doorgaan? Nee.”

Karskens is ook niet al te hoopvol over het opbouwwerk dat de afgelopen jaren in Afghanistan is verzet. “Er zijn scholen gebouwd maar ouders durven hun kinderen er niet naar toe te sturen.” Volgens Karskens heerst er een sentiment van laat-de-Taliban-maar-winnen. “Een Taliban-regering vinden ze veilig. Je weet precies wat je aan die gasten hebt.” Wat ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind deed verzuchten: “In Noord-Korea hebben ze ook schone straten.”

Eerder op de dag was er enig rumoer ontstaan rondom de gouverneur en de politiechef van Kunduz. Deze waren volgens de Tweede Kamer niet aanwezig vanwege ‘logistieke problemen’. Hun vliegtuig bleef in Kunduz aan de grond vanwege de weersomstandigheden. Maar PVV-Kamerlid Hero Brinkman stelde dat de twee niet mochten komen van de Afghaanse regering. De Afghaanse minister van Binnenlandse Zaken Bismillah Khan Mohammadi antwoorde dat Nederland hem had ‘gesmeekt’ om hem te laten komen in plaats van de politiechef, die vanwege vermeende drugshandel, afpersing en wapenhandel een dubieuze reputatie heeft. Zijn tolk vertaalde dit echter niet. Brinkman wist echter wel wat er gezegd werd dankzij zijn medewerker Ehsan Jami die Perzisch spreekt. Kortom: gedoe.

Maar Bette Dam was ook al niet te lovend over de politiechef. “De commandant wordt door sommigen gezien als een warlord. Iemand die opkomt voor zijn eigen groep.” De verhouding in Kunduz zijn volgens haar zoek: “De gouverneur luistert naar de politiecommandant, niet andersom.” Maar waarom zit deze dubieuze politiecommandant dan in Kunduz? Karskens weet het antwoord: “Hij heeft de Duitsers en Amerikanen die de dienst uitmaken in het gebied geholpen bij het aanwijzen van verzetshaarden.”

Het is niet zo dat Nederland de commandant kan wegsturen. In Uruzgan had Nederland die invloed wel op lokaal bestuur, maar dat was omdat we daar lead-nation waren. Het is nu aan de Duitsers om dit te regelen. Terwijl het initiatief natuurlijk bij het Afghaanse centrale gezag hoort te liggen.

Enfin, het klonk allemaal weinig hoopvol. En wat gaat er gebeuren met Afghanistan als het land weer op eigen benen staat? Karskens: “Dan klapt de hele zaak in elkaar.” Hoe nu verder? Donderdag debatteert de Kamer over de missie. GroenLinks, noodzakelijk voor een meerderheid, ziet het steeds donkerder in. Jolande Sap: “Als je mensen opleidt voor civiel trainingswerk en ze in de praktijk voor oorlogsvoering worden ingezet, dan ben je met iets bezig wat wij nooit bedoeld hebben.”

Bas Paternotte