Het klankbord Cruijff

Het platform is geen gewoon platform, liet Cruijff bij monde van zijn ghostwriter weten.

Oké, er was ook nog iets in Egypte dat wat redactionele aandacht vroeg, maar hét nieuws van de afgelopen dagen was natuurlijk de terugkeer van Johan Cruijff bij Ajax. Als klankbord op een platform – gruwelijke termen uit de zachte sector. Nou ja, het kan altijd nog erger. In 1990 werd Willem van Hanegem naar FC Wageningen gehaald als praatpaal. Vroeg-ie zich hardop af of-ie dan langs de snelweg moest staan. Altijd lachen, met Willem.

Cruijff als klankbord op een platform. Dat hadden we al eens eerder gezien. Een paar jaar geleden nog maar. Stond-ie met zijn auto op het platform van de ArenA. Voor een slagboom, een functie waarvoor ze ooit Arie Haan hadden gevraagd omdat die zo makkelijk buigt als de situatie daarom vraagt. De beelden van Cruijff die zich aan de poort van het stadion kwam melden, werden destijds een Neil Armstrong-achtige waarde toegedicht. ‘Het is een kleine stap voor een mens, maar een grote sprong voor een maestro’ – dat werk. Anderhalve week later was hij alweer vertrokken.

Volgens de officiële berichten is Cruijff bereid gevonden zitting te nemen in het technisch platform, dat verder zou worden bemand door de klankbordjes Peter Boeve, Piet Keizer en Dick Schoenaker. Kort voordat er vis kwam te liggen in de kranten die dat meldden, liet Piet Keizer weten dat hij helemaal geen trek had in die positie. “Ik ben geen loopjongen,” bromde de voormalige linksbuiten verongelijkt. Dat was een merkwaardige conclusie van Piet, want die functie was op het platform al ingevuld door Dick Schoenaker. Fantastische loopjongen in zijn tijd: kwam tot drie marathons per wedstrijd. Was tevens waterdrager, dus grote kans dat Dick door Cruijff ook nog eens zal worden aangesteld als klankbordenwasser. Maar daar ging het norse Piet natuurlijk niet om. Het ging Piet erom dat hij zélf wel bepaalt waar hij zitting neemt. En voorlopig blijft zijn favoriete platform een barkruk – Cruijff of geen Cruijff.


Hoewel… Het kan natuurlijk ook dat Piet zich zorgen maakte of hij wel overeind zou blijven op het platform. Want het platform is geen gewoon platform, liet Cruijff bij monde van zijn ghostwriter, de wijze indiaan Jaap de Groot, weten. “Het is een soort van olievlek,” kregen we te horen. “En daar vanuit zijn er korte lijnen naar een man of zes, die weer hun eigen netwerk binnen en buiten Ajax hebben.” Niet dat Piet niet graag in de olie is, maar hij geeft er toch echt de voorkeur aan zélf te bepalen waar en wanneer zulks gebeurt.

Reedsgenoemde Van Hanegem heeft Piet inmiddels met zijn weigerachtige houding gecomplimenteerd. En Cruijff krijgt van hem het krachtige advies het platform aan de wilgen te hangen. De Kromme gaat zelfs nog een stapje verder: hij vermoedt dat het klankbord op het platform dat eigenlijk een olievlek is, gebruikt gaat worden als schild, een schild waarachter bange clubbestuurders zich verschuilen als blijkt dat er foute beslissingen zijn genomen.

Cruijff neemt de uitdaging vooralsnog aan en gaat trachten zich staande te houden in de olievlek. Een lastige opgave, want voor je het weet glijd je weg. En dat is op zich geen probleem, als Cruijff & Co. maar zelf mogen beslissen in welke richting ze iedereen meesleuren. Dat een en ander niet wordt geregisseerd door de persoon áchter de zes mannen in de netwerken die de lijnen vasthebben. Die persoon, degene dus die álle touwtjes in handen heeft, is algemeen directeur Rik van den Boog. En die mag van Cruijff niet zeggen dat hij naar links gaat, als Cruijff en zijn medeklankborden op het platform dat eigenlijk een olievlek is roepen dat het beter is om naar rechts te gaan. Want dan zou in Cruijffs optiek blijken dat die Van den Boog er nog een eigen klankbord op nahoudt: eentje voor z’n kop.


Onwillekeurig vraag je je af hoe Rinus Michels tegen dat gedoe met klankborden, platforms, olievlekken, schilden, lijnen en netwerken had aangekeken. “Zijn we klaar, heren?” zou hij vast gezegd hebben. “Ik zit hier met een stuk leer en dat moet zo snel mogelijk dát poortje daar in! En bij voorkeur doen we dat één keer vaker dan de tegenstander. Dus slik door die olievlek.”

Onder Michels was het nooit 2-2 geworden tegen Roda.

Michiel Blijboom