Literaire duiventil 2010

Waarin auteurs niet door dienen te breken, willen ze winnen.

De BNG Nieuwe Literatuurprijs wordt jaarlijks uitgereikt, maar positioneert zich literair gezien tussen servet en tafellaken. Auteurs die voor de prijs in aanmerking willen komen, mogen nog geen veertig zijn en moeten minstens twee werken op hun naam hebben staan. Een typische, bijna geperverteerde eis is dat men ondanks die twee boeken níet mag zijn doorgebroken. Genomineerde Ernest van der Kwast was bij nader inzien van mening dat hij met zijn boek Mama Tandoori wel degelijk bekend was bij het grote publiek, en hij wenste plotsklaps niet meer gejureerd te worden. Van het kleinere deelnemersveld won vervolgens Gustaaf Peek, een auteur uit de stal van Paul Sebes.

Peek was aanvankelijk bij uitgeverij Contact ondergebracht, maar de auteur was met zijn redacteur Josje Kraamer ‘meeverhuisd’ toen zij van Contact met Peeks winnende manuscript overstapte naar Querido. Redacteuren die hun auteur meenemen is een berucht gegeven in de vaderlandse literaire duiventil. Overigens verklaarde jurylid Maarten Moll na afloop dat de terugtrekking van genomineerde Van der Kwast op geen enkele manier de beslissing had beïnvloed. Anders gezegd: Peek was in alle gevallen afgetekend de winnaar geweest met zijn derde boek Ik was Amerika.

Ook dagvoorzitter Jelle Brandt Corstius is een bekende uit het boekencircus. Hij verving Wim Brands, die sinds een auto-ongeluk beperkt ambulant is. Brands was weer de vervanger van Hanneke Groenteman, die jarenlang dagvoorzitter was, en tante Hanneke is op haar beurt ingetrouwd met Aaf, de beroemde zus van Jelle.


Nog meer knusheid: sponsor Bank Nederlandse Gemeenten kan naast de nodige fondsen ook putten uit een eindeloze lijst van Dickerdackjes, teneinde de prijs het nodige cachet te geven. De burgervader van Dordrecht, Arno Brok, is voorzitter van de jury. Overigens bleek een schaduwjury van boekensavourerende bankiers eveneens unaniem Peek te hebben verkozen tot favoriet, zo vertelde Brok na afloop.

Blijven over: zij die ook heel goed waren, maar dit jaar net even minder. De dames werden vertegenwoordigd door één specimen: Elke Geurts van uitgeverij Nieuw-Amsterdam met het boek Lastmens. Podium-uitgever Joost Nijsen knuffelt hier een verliezende Alex Boogers.

Diens De tijger en de kolibrie bleek helaas anno 2010 niet de keus van de jury. Joost Vandecasteele (hier naast bezoeker annex collega Guus Bauer) is recidivist, want burgemeester Brok herkende hem direct van een eerdere BNG-nominatie. Maar Vandecasteele (De Arbeiderspers) had zich keurig aan de mantra gehouden door niet door te breken, en ook door onverdienstelijk te blijven – ditmaal jaar trouwens weer met de zeer toepasselijke titel Opnieuw en opnieuw en opnieuw. Tot volgend jaar dus maar, lieve deelnemers. Voor Vandecasteele opperen we beleefd de werktitel Opnieuw en opnieuw en opnieuw en opnieuw. Voor de rest van het veld: word niet té beroemd of té oud; van onze kant beloven wij dan hetzelfde.

Jan Zandbergen