Te koop: westerse tanks (z.g.a.n.)

Eén ding moet ik het kabinet nageven, nu het over de bezuinigingen bij Defensie gaat: er wordt ditmaal niet al te zeer omheen gedraaid dat minder minder is, en met minder geld ook minder kan. Geen gangbaar managergezever over grotere ‘efficiëntie’ – iedere soldaat bedient voortaan vijf mitrailleurs tegelijk en die afgeschoten kogel gebruik je nog maar een keer – en evenmin de gebruikelijke neoliberale nonsens over ‘meer markt’, zoals bij Halbe Zijlstra en de kunst. Kennelijk beseft zelfs deze coalitie dat zij zich daarmee in dit geval ook voor buitenstaanders belachelijk zou maken. Met zulke onzin worden immers nog steeds de bezuinigingen in andere belangrijke sectoren van de samenleving gepropageerd: in het onderwijs, de zorg en de cultuur. En inmiddels ook het recht, waar de coalitie door de ‘werkelijke kosten’ voor rechtspraak bij de rechtzoekende burger in rekening te brengen, de ‘tucht van de markt’ haar werk wil laten doen. Daar draait zij ook niet omheen: in haar ogen wordt van de rechter te veel kostbaar ‘misbruik’ gemaakt. Recht wordt een luxe voor de rijken. De werknemer die met ontslag wordt bedreigd, de leverancier die met wanbetalers wordt geconfronteerd, de winkelier die zijn personeel van diefstal verdenkt: voor hem wegen de kosten van een proces niet meer tegen de mogelijke baten op. Daarvoor mag hij dan wél zelf voortaan op de dief inbeuken: de staat garandeert niet meer uw veiligheid, nee, in het kader van Ruttes zelfredzaamheid doet u dat voortaan zelf. Terug naar de Middeleeuwen, waar ook iedere kasteelheer zijn eigen duel uitvocht en zijn eigen kerker bezat. Het onderwijs wordt al dertig jaar lang door onophoudelijke bezuinigingen geplaagd, die in de gangbare neoliberale newspeak als topkwaliteitsimpuls worden gepresenteerd. Het is precies dat wat bij leraren en verplegers tot zo’n groot cynisme heeft geleid en de kloof tussen werkvloer en leiding heeft vergroot.

Dus hulde voor het kabinet dat zij er bij Defensie niet al te zeer omheen durft te draaien: heel veel dingen kunnen straks niet meer. Maar misschien is het, in geval van leugens, gewoon minder bang voor leraren met ballpoints dan voor met geweren bewapende generaals. Die blijken straks in elk geval veel minder bewapend te zijn – veel goed materieel gaat in de uitverkoop. Tegelijk wordt aan de JSF-aanschaf vastgehouden: zelfs nu wint een prestigeproject het van het vermijden van kapitaalvernietiging. Aan die uitverkoop kleeft overigens nog een tweede gevaar. Want aan wie worden die tanks straks verkocht? Hoogstwaarschijnlijk niet aan NAVO-bondgenoten, want die snijden even fors. Nee: dat worden vast weer obscure regimes in Azië of Afrika. Tegenover een overschot aan overtollige westerse wapens staat immers ook een overschot aan wapenbeluste dictators: om oorlogen tegen de buren mee te voeren en hun eigen bevolking mee te onderdrukken. Hoevelen daarvan zijn niet al de afgelopen decennia mede vanuit het Westen bewapend? We hoeven daarbij niet alleen aan gifgasleverancier Frans van Anraat te denken, die nu eindelijk achter de tralies zit. Saddam Hoessein kon voor zijn behoeften jarenlang terecht bij de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad. Het Nederlandse Delft Instruments had hem nachtkijkers verkocht, waarmee hij Amerikaanse soldaten kon beloeren. Ook in Libië strijdt de coalitie deels tegen wapens die het zelf aan Kadhafi geleverd heeft. Het overtollige materieel straks op de internationale wapenmarkt te gooien om ons begrotingstekort te dekken: leren we het dan nooit? In elk geval moeten we dan niet zeuren als de slachtoffers straks bij tienduizenden tegelijk als vluchteling op Lampedusa aan onze Europese deuren kloppen. Want omwille van een extra schotel linzen hebben we ons dan zelf moreel medeverantwoordelijk gemaakt, en dat mag Hillen nu alvast aan collega Leers uit gaan leggen.

import thomas von der dunk