Een verlichte Hollandse Islam?

In de Nederlandse media zijn verlichte moslims zeldzaam. Logisch – een haatimam of handdrukweigeraar levert nu eenmaal spannender tv op. Bovendien durven de islamitische vrijdenkers die er zijn zelden uit de kast te komen. “Ik wil mijn ouders niet kwetsen.”

Ahmed Marcouch kijkt zijn gehoor van Amsterdamse studenten strak aan. “Veel moslims zijn liberaal, maar doen alsof ze leven volgens de regels van hun gemeenschap,” stelt het PvdA-Kamerlid. “Dat moeten we doorbreken. We moeten dringend publiekelijk met elkaar in debat en het collectief doorbreken. Maar moslims zijn niet autonoom genoeg. Ze durven hun traditie niet te bekritiseren. Ze zijn bang om zich als een vrij individu op te stellen in hun gemeenschap en een imam tegen te spreken. En ja, zo komen er geen islamitische vrijdenkers.”
In de zaal wordt geknikt.
Marcouch spreekt deze middag op een bijeenkomst van studenten van de Hogeschool van Amsterdam, die de oprichting vieren van een Nederlands-Marokkaans Studentenplatform. Hij kan het niet vaak genoeg zeggen: “Ontplooi jezelf, durf te twijfelen, wees de architect van je eigen leven en strijd voor autonomie. Alleen dan zul je je Marokkaanse identiteit vrij kunnen beleven.” Vervolgens zingt hij met geoefende stem een klassiek islamitisch lied.
De ex-voorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart maakt duidelijk indruk. Toch was zijn komst omstreden. Hij heet een ‘goede moslim, maar is voor 99 procent van de Marokkanen geen voorbeeld. Waarom niet? Hij geeft zelf het antwoord: “Ik doorbreek het collectief. Dat is voor velen bezwaarlijk, maar het is de enige weg naar individuele vrijheid. Ik doe het met opzet publiekelijk, omdat openbaarheid individuen aanspoort tot denken.”
Marcouch weet hoe belangrijk dat is. De starheid van de islam is een van de hoofdoorzaken van de almaar verder toenemende populariteit van rechts-populistische partijen in Europa.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

Els van Diggele en Renate van de Zee