Terwijl Mei Li Vos (PvdA) gisteren op eigen houtje besloot de Dodenherdenking te politiseren, dwaalden mijn gedachten af naar Krakau. Mooi stadje in het zuiden van Polen, tijdens de Tweede Wereldoorlog de hel. Tachtig kilometer verderop ligt Auschwitz, de Dodenfabriek. Wanneer de ovens op stoom waren, dwarrelde de as soms omlaag in de straten. In 2004 was ik er voor het eerst. Wie Krakau bezoekt, gaat langs de Remuh-synagoge, een kleine sjoel in de joodse wijk Kazimierz. Daar ontmoette ik de Schindler Jude Jan Lieban.
Lieban is – of was, ik heb geen idee of hij nog leeft; de laatste jaren was hij vaak ziek – een klein mannetje. Hij heeft niemand meer. Zijn hele familie is afgevoerd naar Auschwitz en is daar uitgeroeid. Jan ontsprong als enige de dodendans. Eens woonden er meer dan 75.000 joden in Krakau; daar kwam op 13 maart 1943 met de ontruiming van het getto een einde aan. Lieban werd geïnterneerd in kamp Plaszow, net buiten Krakau, waar het beest Amon Göth de dienst uitmaakte en joden vanaf zijn balkon doodschoot. Just for the fun of it. Uiteindelijk werd Lieban naar een concentratiekamp in Duitsland afgevoerd, en daar ontmoette hij naar eigen zeggen ‘De Engel’: Oskar Schindler. Die haalde hem uit de rij en nam hem mee terug naar Krakau en liet hem in zijn befaamde fabriek werken. Lieban overleefde de oorlog.
Terug naar 2004. Daar zat Lieban dan, dag in, dag uit, aan een houten tafel in de hal van de Remuh. Hij vertelde zijn verhaal aan de toeristen, de autobiografie van zijn redder Schindler lag naast hem. Hij tapte schuine moppen en vroeg of ik de volgende keer een pak koffie wilde meebrengen. Wat Szloty’s kon hij ook wel gebruiken. Wat de oorlog met hem heeft gedaan, wilde hij niet vertellen – dat was te pijnlijk. Hij wilde slechts getuigen van zijn held Schindler. De eenzaamheid van de man was overweldigend. Hij had, als enige van zijn familie, de oorlog overleefd. De rest had de Sonderbehandlung gekregen. Krakau is nog steeds praktisch Judenfrei; er wonen een paar honderd joden heden ten dage. En daar zat-ie dan, aan zijn tafeltje. Adolf Hitler had hem niet kapot gekregen. Maar daar was dan ook alles wel mee gezegd.
Nu ja, terwijl Mei Li Vos en Geert Wilders elkaar de maat nemen, denk ik vanavond om 20.00 uur aan Jan Lieban. De laatste jood van Krakau.
“Terwijl Mei Li Vos gisteren besloot de Dodenherdenking te politiseren” — Bas, hij is nooit zonder politiek geweest. Op een gegeven moment zijn er officieel ook de na-oorlogse gesneuvelden bij gehaald. Dus ‘we’ gedenken vandaag ook de duizenden Nederlanders die Indonesische vrijheidsstrijders neerknalden (veel Moslims, trouwens).
By the way, Bas, de link tussen de Poolse jood en de Nederlandse dodenherdenking staat niet in je stuk. Graag aanvullen.
Mooi verhaal waarin de link tussen dodenherdenking en dit verhaal wat mij betreft overduidelijk is. Natuurlijk heeft de dodenherdenking altijd een politieke lading gehad, maar het politieke spelletje van Vos is wanstaltelijk!
Goed stukje Bas. Het is belachelijk dat zelfs de dodenherdenking al misbruikt moet worden voor dit soort politieke doeleinden. En dan nota bene door een nobody die dit soort zaken misbruikt om haar boek te promoten. Schaamteloos.
huh? Het is toch juist GW die politiseert? Hij geeft toch aan in zijn partijprogramma dat de holocaust de schuld is van de socialisten? Ik snap niet waarom je Mei Li Vos de schuld geeft van politiseren, zij reageerde ‘slechts’ op het partijprogam van Wilders, toch?
Ik begrijp niet waarom u zegt dat Vos het politiseert, terwijl zij ingaat op een actie van de PVV. Dan is het toch de PVV die 4 mei politiseert. De vraag is of het verstandig is van Vos om hier op in te gaan. Deze kan nu met nee beantwoord worden, omdat zij nu door velen gezien wordt als boosdoener van deze kwestie.
De PVV is de eerste partij die openlijk in een verkiezingsprogramma de dodenherdenking op een schaamteloze en wanstaltelijke wijze heeft gepolitiseerd.
ik vraag me trouwens af onze minister president Mark Rutte zich herkent en kan vinden in de walgelijke insinuaties van zijn gedoogpartner Geert Wilders om de holocaust in de schoenen te schuiven van de socialisten.
eGast stelt mi. terecht dat de dodenherdenking altijd gepolitiseerd is. Dat begon snel na de oorlog met de deels vrijwillige uitsluiting van Nederlandse communisten die in het verzet hadden gezeten. De geschiedenis van de jodenvervolging en de rol van Nederlanders en hun overheid werden tientallen jaren vriendelijker ingekleurd om de nationale eenheid te stimuleren. Niet alleen Loe de Jong deed aan achteraf bezien een merkwaardig en geforceerd goed-fout denken. Het koningshuis, de eenheid en de verhoudingen van voor de oorlog moesten snel hersteld worden.
In de serie ‘In Europa’ was enkele jaren terug nog een aardig vergeten stukje geschiedenis te zien: overlevende teruggekeerde Amsterdamse Joden ‘mochten’ luttele jaren na de oorlog alweer meebetalen aan een monument dat ‘hun’ dankbaarheid voor het verzet tegen de vervolgingen uitdrukte. Een praktijk die feitelijk in weinig verschilde van hun gedwongen betalen voor de eigen ondergang. Zowel het anticommunisme als antisemitisme (versleten term) kenden voor, tijdens en na de oorlog een ongebroken continuiteit, hadden gedurende de bezetting zelfs een extra ‘boost’ gekregen waarvan te vaak dankbaar gebruik gemaakt werd door die restauratieve krachten.
De na-oorlogse zuiveringen werden deels om praktische redenen niet afgemaakt zodat men tot diep in de jaren zestig bij diverse herdenkingen diverse (ambtelijke) meelopers, uitvoerders, wegkijkers vooraan kon zien staan. En inderdaad wilde ‘links’ het verzet en antifascisme ook graag claimen. Zoals de PVV nu dus weer graag claimt dat het de schuld van socialisten is en dat de vele wandaden gepleegd in hun naam op 4 mei herdacht worden. Dat socialisten en communisten al sinds eind 19e eeuw vaker niet samen door een deur konden doet er voor mensen als Bosman niet toe. Het gaat erom de geschiedenis steeds weer in eigen voordeel te herschrijven. Terwijl je bij de PVV weer vrij makkelijk overeenkomsten kunt zien in hun fanatiek aangedragen bijkans ‘religieuze’ opvattingen over gelovige Islamieten en eenzijdige opvattingen over het aloude anti-judaisme. Zo bezien herdenken velen op ‘gekleurde’ wijze ‘hun’ slachtoffers.
De PVV is toch echt begonnen in deze kwestie, met dat `woordgrapje` in het verkiezingsprogramma.
@Ricardo – 04-05-’11 13:07
Hoe aanhangers van de Islam over de Joden denken is te lezen in de Koran. Hoewel dit boek vol staat met onzin is dit boek voor Moslims het belangrijkste boek omdat de tekst van God zelf afkomstig zou zijn.
Volgens de Koran zijn Joden (Christenen en andere niet-Moslims) minderwaardige mensen die door God gehaat worden. Volgens de Koran moeten alle Joden vermoord worden. Joden zijn al eeuwen geleden door Moslims achtergesteld. Joden mochten geen land bezitten en geen getuigen zijn, ze mochten geen wapens dragen om zich te verdedigen en ze moesten extra belasting betalen. Ook werden Joden gedwongen om speciale kleding te dragen. Dat Wilders en zijn PVV grote overeenkomsten zien tussen de Nazi’s en de Islam is daarom volkomen terecht.
De PvdA sloot stelselmatig haar ogen voor de vele wandaden die het socialistische regime in de Sovjet Unie pleegde. Nu sluit ze haar ogen voor de vele problemen die een groot aantal Moslims veroorzaken. Het zijn nu weer de Joden die getreiterd en bedreigd worden. Hoe is het mogelijk dat men het toestaat dat Cohen durft te beweren dat de Moslims de nieuwe Joden zijn terwijl iedereen kan zien wie nu weer de slachtoffers zijn en wie de daders. Houdt de PvdA dan nooit op?