Schnabbelclown Bassie

‘Jongleurs, acrobaten, al die variété-artiesten sterven uit,’ stelt Bassie somber vast. Zelf toert hij nog manmoedig het land door. ‘Van Roodeschool tot Cadzand en van Julianadorp tot Epen. Verrek, ik had hier linksaf gemoeten.’

“Verdien jíj nog wat?”
Zuchtend draait Bas van Toor (Maassluis, 1935) zijn Ford C-Max de snelweg op. Wit overhemd, zwart leren giletje, zak drop binnen handbereik. Het antwoord van de bijrijder wordt als springplank gebruikt. “Nee, in mijn vak is het ook niks meer. Vroeger had ik elke zomer zo’n tien, twaalf kermissen. Kom ik allang niet meer aan. Ik moet nu echt alles aanpakken, als schnabbelaar. Volgende week doe ik zelfs een verjaardagsfeest, met kip, patat en appelmoes. Daar komen dan dertig, veertig kinderen op af. Want dat beding ik wel van tevoren. Ik kom niet voor vier kinderen opdraven – ik ben geen escort!”
We zijn op weg naar Losser, een Twents grensplaatsje dat bij extreem harde wind zomaar in Duitsland kan komen te liggen. De komst van Van Toors alter ego wordt er al weken aangekondigd. “Bassie, de bekendste clown van Nederland en België, komt met zijn Lachspektakelshow naar Losser. Op zaterdag 16 juli is hij te gast in het openluchttheater Brilmansdennen. Kaarten aan de kassa kosten tien euro, in de voorverkoop bij Primera Marcel aan de Bernard Leurinkstraat is de prijs negen euro.”
In de zak met drop graaiend: “Aankleden, schminken, kunstje vertonen, afschminken, bakkie thee en weer terug.” Hij wil maar zeggen: zo’n optreden als van vandaag, daar heeft hij er al duizenden van gehad. Is het dan niet tragisch dat hij het na al die jaren nog steeds moet doen? Als door een wesp gestoken: “Natúúrlijk hoef ik het niet te doen! Ik heb net twee huizen verkocht, de derde gaat zo in de verkoop! Mijn dvd’s gaan nog altijd met bákken de deur uit, bij Blokker en ’t Kruidvat! Ik heb prima voor m’n oude dag gezorgd hoor. Er heeft bij mij ook nooit een manager tussen gezeten die zeventig procent pakt. Nee, ik vind dit gewoon leuk om te doen. Een ander van mijn leeftijd gaat op een toneelvereniging, of bij een shanti-koor. Ik ben m’n eigen toneelvereniging en m’n eigen shanti-koor!”
Zo’n zestig jaar zit hij nu in Het Vak, waarvan een groot gedeelte aan de zijde van zijn jongere broer Aad. Begonnen als acrobaten- en cascadeursduo onder de naam The Crocksons. Hij strekt zich uit naar de achterbank en haalt een iPad te voorschijn. “Ik heb een Belgische jongen in huis die al mijn foto’s digitaal aan het maken is. Hij heeft er inmiddels 1500 gedaan, dus er liggen er nog 6000 te wachten.” Schuin opzij kijkend: “Kijk, dat is m’n trouwfoto…” We zien een jonge Bas van Toor aan de zijde van zijn voluptueuze echtgenote Coby. Boven op zijn hoofd balanceert broer Aad, maling hebbend aan zoiets futiels als zwaartekracht. Bas: “Ik was beresterk vroeger, drukte zo 113 kilo. Veel in de haven gewekt als jonge jongen. Balen uien sjouwen. Voelde je het uienvocht je kraag in sijpelen. Heb ook in de vis gezeten. Haring inblikken. Die lucht zweette je er later weer uit. Op dansles nota bene. Ik was het grootste muurbloempje van allemaal.”

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

michiel blijboom