Uitgevers durven Breiviks manifest niet te verspreiden

De Noorse Mein Kampf: het ruim 1500 pagina’s tellende 2083 – Een Europese Onafhankelijkheidsverklaring van Anders Behring Breivik. Het manifest staat op internet en iedereen die wil, kan het lezen. In Nederland staat Mein Kampf van Hitler nog steeds op de verboden lijst; het mag, ondanks onze vrijheid van drukpers, niet verkocht worden. Is het voor een uitgever interessant om het manifest van Breivik te laten drukken en te verkopen?

Anders Behring Breivik wilde zijn manifest verspreiden onder zoveel mogelijk mensen, en dat gebeurt nu via internet. Verschillende media publiceren stukken uit het boekwerk, maar het geheel blijkt, op het dagboekgedeelte van Breivik na, veel knip- en plakwerk te zijn.

Perry Pierik van Uitgeverij Aspekt: “Het is mogelijk om het manifest uit te geven, maar ik heb er nog niet aan gedacht. Ook copyright-technisch is het ingewikkeld, omdat Breivik stukken heeft gebruikt van anderen. Daarnaast vind ik het niet goed om deze man een podium te geven. Het is een dwaas – wat zou hij te vertellen hebben? Wij brengen geen enkel activistisch boek uit, maar ook uit principiële overweging zouden we het niet uitgeven. Ik denk dat dit boek in Nederland geen podium zal krijgen.” Pierik weet ook geen obscure rechtse uitgeverijtjes te noemen die misschien wel interesse hebben. “Dat soort uitgeverijtjes, die vaak opereren vanuit kraakpanden, zijn er sowieso al veel minder dan vroeger. En dan waren het vooral linkse uitgeverijen.”

Schrijver Matthijs van Boxsel maakte een verzameling van de mooiste waantheorieën van Nederlanders en Vlamingen uit de twintigste eeuw. Het manifest van Breivik is te saai voor een boek, denkt hij. “Waantheorieën kunnen heel spectaculair zijn, maar dit zou een niet-spectaculair boek opleveren. Als Breivik slim was geweest, had hij goede fictie geschreven, dat had meer indruk gemaakt. Een goede rechtsgeoriënteerde roman, met paranoïde verhaallijnen en interessante hoofdpersonen. Daarna nog een goede film, dat had veel meer effect gehad dan alleen dit manifest. Maar voor schrijven heb je talent nodig hè, ik vrees dat het daar bij hem aan ontbreekt.”

Ook Heleen Buth van uitgeverij The House of Books is niet geinteresseerd: “Een boek uitgeven van Anders Behring Breivik past niet bij onze uitgeverij. We zouden het niet willen; het staat nu op internet en het is niet nodig om er nog meer aandacht aan te besteden.”

jana van de ven