Japanners vochten mee tegen Duitsers

Donderdag werd – op bescheiden schaal – herdacht dat WOII op 2 september 1945 officieel afliep. De ondertekening van de overgave van Japan vond op die dag plaats op het slagschip USS Missouri in de Baai van Tokio. De Japanners hebben door hun gedrag in de oorlog het beeld opgeroepen van meedogenloze moordmachines – met name bij Nederlanders die de oorlog in Indië hebben meegemaakt. Daar zagen Japanners er geen been in om zelfs vrouwen in het openbaar het hoofd af te hakken. Nu blijkt dat enkele duizenden Japanners in het Amerikaanse leger in Europa hebben meegevochten – ze hebben zelfs concentratiekamp Dachau mede bevrijd. En dat terwijl hun complete families op dat moment in Amerikaanse concentratiekampen opgesloten zaten – uit algemeen wantrouwen tegen Japanners. In Nederland is dit allemaal vrijwel onbekend.

Dit najaar gaat een documentaire over deze soldaten rouleren aan de Amerikaanse oostkust, nadat hij al in kleine zalen in het westen van de VS is voorvertoond. Het gaat om de film Valor with Honor van de regisseur Bert Takeuchi die zich voornamelijk baseert op 35 interviews met veteranen. De eenheid waarop Takeuchi zich concentreert, het 442nd Combat Team, werd de hoogst onderscheiden eenheid van het gehele Amerikaanse leger, zo stelt hij, gemeten in aantal mannen en tijd. Deze eenheid vocht in Italië, Frankrijk en Duitsland.

Volgens een toelichting op de site van de film kregen de veteranen bij terugkomst echter geen hartelijke ontvangst, met uitzondering van president Truman, die de eenheid op het Witte Huis ontving. In totaal dienden volgens de Engelse Wikipedia 33.000 Amerikaanse Japanners in het Amerikaanse leger tijdens de oorlog.

Zowel de Amerikanen als de Canadezen en andere geallieerde landen sloten hun burgers van Japanse afkomst na de Japanse inval op 7 december 1941 voor het overgrote deel op op in concentratiekampen (behalve in Hawaii, waar eenderde van de bevolking, toen zo’n 150.000 mensen, Japans was en waar slechts ongeveer 1800 mensen werden opgesloten, volgens Wikipedia). Het bekendste Amerikaanse kamp is Manzanar in Californië, nu een nationaal monument voor dit onrecht, terwijl ook het voormalige Amerikaanse kamp Minidoka dat is.

Overigens interneerde Nederland ook aan de vooravond van de oorlog vooral Duitsers en bovendien gevaarlijk geachte NSB’ers, terwijl in Nederlands-Indië na de Duitse inval in Nederland alle Duitsers inclusief joodse Duitsers werden opgesloten. Nederland bezat verder zelf al vanaf 1926 een concentratiekamp in Nieuw-Guinea, Boven-Digoel genaamd, bestemd voor opstandige Indonesiërs.

<iframe width=”470″ height=”345″ src=”https://www.youtube.com/embed/51JuR92v4oI” frameborder=”0″ allowfullscreen></iframe>

arthur graaff