Spreek uw geweten aan en betaal die arme mensen uit Rawagedeh

Zo nu en dan schaam ik me voor m’n land. Gisteren bijvoorbeeld, toen de rechtbank Den Haag bepaalde dat de staat der Nederlanden alsnog zeven weduwen en een nabestaande van de tweede generatie financieel moet compenseren voor het verlies dat zij leden bij de massa-executie in het Indonesische dorp Rawagedeh.

Bij die executie in 1947 in het kader van de politionele acties, schoten Nederlandse militairen enkele honderden ongewapende mannen en jongens dood. Waarschijnlijk waren het er meer dan vierhonderd. Dat gebeurde zonder vorm van proces. Eind jaren veertig werd strafrechtelijk al vastgesteld dat het een zwaar misdrijf betrof, maar niemand werd ervoor gestraft. De massa-executie, die qua omvang onder andere het bloedbad van het Vietnamese dorp My Lai in 1968 door Amerikaanse soldaten overtreft, is lange tijd verzwegen. Bij toeval stuitte RTL4 op de massa-executie en dat gebeurde pas in 1995.

In 2007 werd een claim ingediend door nabestaanden voor financiële compensatie. De staat der Nederlanden beriep zich op verjaring van de claim, maar gelukkig heeft de rechtbank gisteren dus besloten dat verjaring ‘naar maatstaven van redelijkheid en onbillijkheid onaanvaardbaar’ is. De staat der Nederlanden kan nu nog in hoger beroep gaan, maar het is te hopen dat het niet zover komt. Een en ander geeft vertraging en de nabestaanden van Rawagedeh zijn hoogbejaard en zouden er dan wellicht geen gebruik meer van kunnen maken.

Maar los daarvan, vind ik het ongelofelijk en verbijsterend dat wij überhaupt ooit op het idee zijn aangekomen van ‘verjaring’ en nu dus met de mogelijkheid van het hoger beroep. Dat wij aldus geprobeerd hebben en wellicht opnieuw gaan proberen de schande van Rawagedeh af te doen als iets uit een heel ver verleden waarover we beter niet meer praten. Onder het mom van ‘gebeurd is gebeurd’ of ‘in een oorlog wordt nu eenmaal gehakt en daar vallen wel eens spaanders’.

De staat beraadt zich nog op het hoger beroep, meldt de krant, maar, geachte advocaten, hou daar mee op, spreek uw geweten aan en betaal die arme mensen uit Rawagedeh. Excuses maken laten we over aan de politici, als ook dat al niet te veel is gevraagd.

frans van deijl