Tenzij Job Cohen binnenkort alsnog richting coulissen wordt geschoven, dreigt het definitieve einde van een hele generatie potentiële PvdA-leiders.
Veel Nederlanders zijn eraan gewend geraakt en dus valt het ons vaak niet eens meer op. Maar toch. Neem een buitenlandse bezoeker mee naar de publieke tribune van de Tweede Kamer en u zult het onmiddellijk te horen krijgen: dat de fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid visueel nogal uit de toon valt bij zijn collega’s van de andere partijen. Door – hoe gênant het misschien ook mag klinken – zijn leeftijd.
Want wat is er aan de hand? Met uitzondering van de 39-jarige Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren behoren alle fractievoorzitters in onze volksvertegenwoordiging tot de categorie veertigers: Stef Blok (VVD, 46), Geert Wilders (PVV, 48), Sybrand van Haersma Buma (CDA, 46), Emile Roemer (SP, 49), Alexander Pechtold (D66, 45), Jolande Sap (GroenLinks, 48), Arie Slob (ChristenUnie, 49) en Kees van der Staaij (SGP, 43). Job Cohen daarentegen hoopt over vier weken zijn alweer 64ste verjaardag te vieren. Van veel van zijn collega-fractieleiders had hij derhalve de vader kunnen zijn.
Zoals bekend maakte Cohen bij de vorig jaar gehouden Tweede Kamerverkiezingen zijn debuut als lijsttrekker. Het is destijds slechts weinig mensen opgevallen hoe uitzonderlijk die wisseling van de wacht was. Want als een politieke partij in Nederland een nieuwe lijsttrekker krijgt, dan is die persoon in de meeste gevallen aanzienlijk jonger dan de man of vrouw die ermee stopt. Logisch ook, want zo volgen de generaties elkaar in de politiek op. Mark Rutte (1967) was vijftien jonger dan zijn voorganger Gerrit Zalm (1952), Jan Peter Balkenende (1956) acht jaar jonger dan Jaap de Hoop Scheffer (1948), Femke Halsema (1966) tien jaar jonger dan Paul Rosenmöller (1956), Alexander Pechtold (1965) acht jaar jonger dan Thom de Graaf (1957), Emile Roemer (1962) tien jaar jonger dan Jan Marijnissen (1952), enzovoorts.
Wat er vorig jaar bij de PvdA gebeurde, was echter een unicum in de naoorlogse parlementaire geschiedenis van ons land: voor het eerst werd een lijsttrekker – namelijk Wouter Bos (1963) – opgevolgd door iemand – namelijk Job Cohen (1947) – die maar liefst zestien jaar ouder was. Minstens zo frappant: Cohen was niet alleen aanzienlijk ouder dan Bos, maar zelfs ouder dan de vóórganger van Bos, te weten Ad Melkert (1956). Anders gezegd: er kwam bij de PvdA geen volgende generatie aan de macht, maar een vórige.
Lees het hele artikel in de HP/De Tijd van deze week.
Nee, het gaat niet om de leeftijd, volgens mij. En nee, ik ben geen PvdA stemmer. Waar het wel om gaat is de rol die Job Cohen speelt. Ik denk dat die rol goed paste bij zijn burgemeesterschap van Amsterdam. Ik denk dat die rol ook goed gepast zou hebben bij het premierschap. Maar alles is anders gelopen dan hij zich had voorgesteld. Hij moet nu een rol van oppositieleider spelen. Zelf denk ik dat Cohen behoorlijk fel kan zijn, als hij dat toelaat. Ik denk dat er bij hem nog te veel bühne-rem op zit. Hij wil te sympathiek overkomen. Ik denk dat hij en netjes en heel scherp kan zijn en zou moeten zijn. Hij moet een echte socialistische koers varen en weer dicht bij de mensen komen. Hij hoeft niet te bemiddelen, maar vanuit de PvdA zijn stem laten horen, zoals het een socialist betaamt. Volgens mij kan hij dat. Dat heeft niets met de leeftijd van hem te maken.
Jaren werkte ik bij een ouderenbond, gaf cursussen en merkte dat mensen op hogere leeftijd nog veel konden leren. Als vrijwilliger bij RTV Raalte met o.a. een politiek programma interviewde ik heel veel plaatselijke, provinciale en landelijke politici. Ik merkte dat oudere politici soms veel beter overkwamen dan jongere. Dus met leeftijd heeft het m.i. niets te maken.
De PvdA doet er verstandig aan om Asscher klaar te stomen voor de opvolging van Cohen. Als men tenminste nog iets wil gaan betekenen in de rol van (nog) grote en belangrijke oppositiepartij. De beste man heeft niet de alertheid, gevatheid, humor en juiste woordkeus om als oppositieleider op goede momenten en onderwerpen tegengas te geven.
Cohen ontneemt m.i. De PvdA de kans om met veel meer aansprekende figuren als b.v Asscher tegenwicht te bieden aan de huidige regeringscoalitie. Het is ronduit armzalig en desastreus voor het voortbestaan van de PvdA om verder te modderen met Cohen; de man heeft het niet en krijgt het nooit!