Leedvermaak

“Kiele-kiele-kiele, een auto heeft vier wielen.” Zo luidt de eerste zin van de nieuwste hit van Zanger Rinus, bekend van meezingers als Hey Marlous en Met Romana op de scooter. Zijn laatste muzikale aanwinst is gefinancierd door 2todrive, een project om jongeren eerder achter het stuur te krijgen. De hit heet dan ook Jij mag eerder rijden.

Commercieel gezien is het een slimme zet: eerdere hits van Zanger Rinus werden door tienduizenden bezoekers op YouTube bekeken. Ook de media dragen bij aan zijn populariteit: laatst nog werd hij geïnterviewd in 3FM’s veel beluisterde Coen en Sander Show, BNN-presentator Filemon nodigde hem uit om in zijn programma te komen zingen en zelfs The Huffington Post besteedde aandacht aan ‘Singer Rinus’.

We gunnen iedereen natuurlijk zijn succes, maar in dit geval heeft het iets pijnlijks. Zanger Rinus – standaard gehuld in een trainingsbroek en slobberig T-shirt – heeft het namelijk niet in zich om de nieuwe André Hazes te worden. Hij is een minder begaafde, zwaarlijvige 41-jarige man uit het Friese Drachten, die doordeweeks in een sociale werkplaats houtjes staat te hakken. Zijn publiek bestaat niet uit bewonderaars, maar uit ‘joelende fans’ die met groot leedvermaak in hun vuistje lachen. Dat Zanger Rinus zelf gelooft dat hij over een gouden keeltje beschikt en zijn weinig flatteuze vriendin Deborah (‘Romana’ in de videoclips) zichzelf vergelijkt met Madonna, maakt het des te pijnlijker. Maar deze smakeloze vorm van vermaak reikt verder dan Zanger Rinus: er lijkt een ware cultus te zijn ontstaan rondom personen die over een laag IQ of een uitzonderlijke dosis lompheid beschikken. Dat bewijst het succes van programma’s als Oh Oh Cherso, Dames in de Dop, Echte Meisjes in de Jungle en de nieuwste tv-aanwinst van RTL 5: Holland in da Hood, waarin een zestal wannabe-gangsters uit de provincie naar The Bronx worden gestuurd. Ze trekken hoge kijkcijfers, maar het heeft tegelijkertijd iets gnants: we lachen over de ruggen van de figuranten die op een fictief voetstuk worden geplaatst.


Neem een persoon als Britt Dekker, bekend geworden vanwege haar deelname aan het datingprogramma Take Me Out: iedere weldenkende kijker weet dat het meisje in het echte leven geen hoogvlieger is. Op de beeldbuis daarentegen maakt ze zichzelf ongekend populair met uitspraken als: “Nelson Mandela is een bekende Surinamer.” Wat het leedvermaak nog enigszins kan temperen, is dat ze zelf zichtbaar geniet van haar rijzende ster en dat ze er bovendien een aardig zakcentje aan overhoudt: het winnen van Echte Meisjes in de Jungle leverde haar 30.000 euro op. Zanger Rinus doet het met iets minder: in een interview gaf hij aan ‘maximaal 1200 euro’ voor een optreden te vragen. Hij vindt het veel geld, maar voor de mensen die hem inhuren is het een schijntje. IdZ