Er kleeft bloed aan onze mobieltjes

De mineralen die veelvuldig gebruikt worden in elektronische producten zoals mobiele telefoons en computers financieren massamoord in de Democratische Republiek Congo. Dat beweert de Deense documentairemaker Frank Poulsen in zijn film Blood in the mobile, die deze maand uitkomt. Stamhoofden en militante groepen buiten de lokale bevolking uit door ze in embarmelijke, ‘middeleeuwse’ omstandigheden in de mijnen te laten werken. Poulsen hoopt dat elektronicabedrijven in het westen na het zien van zijn documentaire (hier de trailer) hoopt Poulsen opener zullen worden over de herkomst van de grondstoffen en strengere eisen zullen gaan stellen aan de import van mineralen uit conflictgebieden.

In zijn documentaire geeft Poulsen een gruwelijk beeld van de uitbuiting bij de mineraalmijnen in de jungle van Congo. Zo ontmoette hij kinderen van 12 jaar die honderd meter onder de grond met pikhouwelen aarde moeten weghakken. Volgens Poulsen is de situatie zo slecht dat het nauwelijks beter is dan in de tijd waarin Congo nog een privékolonie van de Belgische koning Leopold II was.

Poulsen geeft vooral de lokale stamhoofden de schuld van de conflicten, maar ook westerse bedrijven als telefoonproducent Nokia moet eraan geloven. Nadat het Finse bedrijf na constant aandringen medewerking bleef weigeren, luidde de conclusie van Poulsen: “Nokia had de kans om de held van deze film de worden als ze open naar mij waren geweest. Ik weet niet waarom ze dat niet hebben gedaan, maar dat laat ook zien waarom de problemen niet worden opgelost: men kijkt de andere kant op.”

De documentaire Blood in the mobile is zeker niet de eerste die het publiek de nare kant van de elektronische industrie wil laten zien. Hillary Clinton bezocht Congo in 2009 als minister van Buitenlandse Zaken en legde toen een link tussen gewapende conflicten, seksueel geweld en de handel in mineralen. Later dat jaar beschreven Sasha Lezhnev and John Prendergast uitgebreid de mensonterende behandeling van mijnwerkers in Centraal-Afrika in hun project Mine to Mobile. Ook het bekende Amerikaase documentaireprogramma 60 Minutes nam de situatie destijds onder de loep. Dichter bij huis schreef de Vlaamse auteur David Van Reybrouck in zijn prijswinnende Congo ook over de grondstoffenroof in het Afrikaanse land.

matthijs prinzen