Vuile campagne

In 2006 baarde Alexander Pechtold enig opzien door in een interview over de Haagse politiek te verklaren: “Het is allemaal veel vuiler en vunziger dan mensen denken.” Het kwam hem in de ministerraad op een reprimande te staan. Pechtold had kennelijk een grens overschreden. Zijn collega’s wisten natuurlijk drommels goed dat een zekere mate van list en bedrog onvermijdelijk is in het politieke strijdperk, maar zoiets mag je dus niet toegeven tegenover de buitenwacht.

De woorden van Pechtold zouden een prima ondertitel zijn voor The Ides of March, een thrillerachtig drama dat een onthutsend beeld schetst van de mate waarin het politieke bedrijf door koehandel en opportunisme wordt beheerst. We volgen de campagne van een Amerikaanse gouverneur (George Clooney) die presidentskandidaat namens de Democratische partij hoopt te worden. De buit is zo goed als binnen als hij erin zal slagen zijn rivaal in Ohio voor te blijven. Maar de concurrentie is zich terdege bewust van de status van Ohio als swing state en zet alles op alles om steun te verwerven en de tegenstander te ontregelen. Bij de strijd om Ohio wordt kortom alles uit de kast gehaald.

In zo’n klimaat blijkt de koerswaarde van begrippen als vriendschap, loyaliteit en collegialiteit aan spectaculaire schommelingen onderhevig. De vijand van vandaag kan morgen je vriend zijn. En zo gaan de personages dan ook met elkaar om. Vuil spel is een onderdeel van het vak. Als iemand je een loer draait, hoef je dat natuurlijk niet leuk te vinden, maar het is ook weer niet de bedoeling dat je het hem of haar langdurig na blijft dragen. Een journaliste (Marisa Tomei) die een stuk heeft geschreven dat vernietigend is voor de reputatie van een van de campagneleiders (Ryan Gosling), reageert (quasi) verbaasd als deze haar een dag later niet te woord wil staan. “Hoezo niet. We zijn toch vrienden?”

The Ides of March (de titel refereert aan het complot waarbij Julius Caesar werd vermoord) is de bewerking van een toneelstuk van Beau Willimon dat op zijn beurt weer (losjes) gebaseerd is op ware gebeurtenissen. In 2004 leek de Democraat Howard Dean een succesvolle gooi naar het presidentskandidaatschap te gaan doen, maar hij moest zich terugtrekken nadat zijn reputatie besmeurd was geraakt. Navrant was vooral dat Dean ten val kwam door spanningen in zijn eigen campagneteam. Die waren hoog opgelopen nadat hij een ‘vriend’ terzijde had geschoven.


Met The Ides of March bewijst George Clooney dat hij als regisseur – dit is zijn vierde film in die hoedanigheid – nog steeds progressie boekt. In vergelijking met het (al te) ingetogen Good Night, and Good Luck en het (al te) luchtige Leatherheads ligt het ambitieniveau dit keer wat hoger. Qua thematiek en toonzetting roept deze film Michael Clayton in herinnering: ook een verhaal over de (duistere) krachten die ontketend worden zodra er grote belangen op het spel komen te staan.

Met deze spannende en meeslepende film laat Clooney zien dat de politiek toch weer ‘vuiler en vunziger’ blijkt dan wel al dachten.

The Ides of March. Regie: George Clooney. Vanaf 20 oktober in de bioscoop.

Erik Spaans