Wat doen we met de ganzen die op Schiphol de vliegveiligheid in gevaar brengen? Staatssecretaris Joop Atsma zegt: vergassen. Maar wat zeggen de dieren, in het parlement vertegenwoordigd door Marianne Thieme?
Op weg naar de residentie besluiten we even halt te houden op een spottersplek langs de snelweg A5 om te kijken of er inderdaad zoveel ganzen zijn als de Onderzoeksraad Voor Veiligheid beweert. Het rapport van de Raad rept van vijftigduizend ganzen in januari, de drukste ganzenmaand. Van maart tot oktober zijn het er ongeveer half zo veel. De vogels vormen een ‘onaanvaardbaar’ risico voor het vliegverkeer; vorig jaar alleen al waren er 130 vogelaanvaringen, waaronder een met een toestel van Air Maroc, dat bijna crashte. Niets helpt, zodat staatssecretaris Joop Atsma van Infrastructuur en Milieu nog maar één uitweg ziet: vangen en vergassen.
Op deze zonnige, waterkoude ochtend zien we rond de dichtstbijzijnde startbaan hele zwermen vogels, maar de gans is in die kluwen moeilijk te onderscheiden. Verderop is een 747 aan het taxiën, en als de motoren voluit draaien, schrikken de vogels even op, maar keren vrijwel onmiddellijk terug op het kennelijk niet te versmaden gras langs de startbaan. We houden onze adem in als de Boeing vaart begint te maken. Er volgt een massale gevleugelde oprisping, maar de vogels zijn amper onder de indruk van het aanzwellende gebrul en landen alweer snel op het gras. Pas eenmaal los van de grond lijkt het vliegtuig niks meer te duchten te hebben. Vergassen, de staatssecretaris heeft gelijk Na wat we hebben gezien, zal zelfs Marianne Thieme niets meer tegen Atsma’s voornemen kunnen inbrengen, zou je denken. Maar het ligt genuanceerder. “Behalve zeer dieronvriendelijk is vergassen uiterst ineffectief,” zegt Thieme op haar kamer in het Tweede Kamergebouw.
“Je kunt er een paar duizend doden, maar dat moedigt de overgebleven vogels juist aan zich extra snel voort te planten, want ze krijgen meer ruimte en er is ook meer voedsel. Per saldo schiet je er niks mee op. Afschieten is evenmin een optie; dat zorgt voor gevaarlijke situaties door het vluchtgedrag, en heel veel ganzen op en rond Schiphol hebben hagel in hun lijf, zijn kreupel en kunnen niet meer goed vliegen.” Bij voorkeur pakt Thieme het meteen groots en meeslepend aan. De uitgestrekte velden rond Schiphol zouden niet meer gebruikt moeten worden voor de teelt van graan of ander snoepgoed voor onze gevederde vrienden. Voortaan moeten boeren bij voorbeeld het energiegewas koolzaad gaan verbouwen of, nog veel beter, op hun akkers zonnepanelen plaatsen. Aldus wordt de boer een producent van zonne-energie. Thieme verwijst naar vergelijkbare situaties rond de vliegvelden van Denver en Fresno in de Verenigde Staten, waar boeren deze omschakeling hebben gemaakt, en volgens haar met veel succes. “Het is daar verboden om dicht bij luchthavens voedselgewassen te telen.
Lees het hele artikel in de HP/De Tijd van deze week.
Confit d’oie
Verdeel een gans in porties en reken per kg ± 30 gr zout.
Wrijf de gans goed met zout in en laat dit in de koelkast 24 uur intrekken.
Dep vervolgens elk stuk met keukenpapier grondig droog.
Laat voldoende ganzevet lauwwarm worden en laat de stukken vlees in het vet glijden.
Laat het vlees, als de stukken allemaal met vet zijn bedekt (het vlees moet ‘zwemmen’), op laag vuur 3 uur koken; schep het met een schuimspaan regelmatig om.
Neem, om te zien of het vlees gaar is, een stuk uit de pan en prik er met een brideernaald in; het is gaar als er mooi helder vocht uit het vlees loopt.
Neem het vlees uit de pan en verwijder naar verkiezing het vel en de beenderen.
Vul een Keulse of andere pot met de stukken ganzevlees en giet er zoveel vet op dat alle stukken zijn bedekt.
Zet de pot 2 dagen op een koele plaats en dek hem dan met een laag reuzel af.
Sluit de pot met perkament af, druk dat goed aan en doe er nog een tweede laag perkament over.
Serveer de gans naar keuze koud of warm.
Het ganzevet moet voor het warmen eerst worden gekruid.
Neem daarvoor per kg vet 1 ongepelde knoflookteen, 5 kruidnagels en 5 witte peperkorrels.
Gebraden gans
Maak een vulling van fijngehakte ganzenlevers (of 100 gr kippenlevers),
2 fijn gehakte Cox Orange appels,
350 gr varkensgehakt, 2 fijngehakte uien,
3 in witte wijn geweekte witte boterhammen,
1 eetlepel verkruimelde gedroogde salieblaadjes,
1 theelepel zout en veel versgemalen peper.
Vul hiermee de buikholte van gans.
Zet de met peper en zout ingewreven gans op een rooster boven een braadslee en braad het 30 minuten in een op 225°C voorverwarmde oven en dan 2 1/2-3 uur bij 180°C.
De gans is gaar als bij het inprikken helder vocht verschijnt.
Zet de laatste 30 minuten goed afgeboende, uitgeboorde, rondom ingekerfde appels bij de gans in de braadslee.
Laat gans voor het aansnijden 15 minuten rusten.
Giet het braadvet in een schaal.
Roer de aanbaksels in de braadslee los met wat bouillon en laat het wat inkoken.
Bak plakken 10 minuten voorgekookte aardappel in wat ganzevet knapperig bruin.
Tip:
Serveer er als groente kort gekookte kleine spruitjes bij.
Geglaceerde gans
1 panklare gans van ± 4 kg
Zout
Vers gemalen zwarte peper
1 eetlepel gedroogde majoraan
5 kleine zure appels
2 eetlepels honing
2 eetlepels citroensap
Keukengaren of metalen pennen
Verwarm de oven voor op 2250°C.
Wrijf de gans in met zout, peper en de majoraan.
Stop de geschilde appels zonder klokhuizen in de buikopening en sluit de opening met garen of pennen.
Prik de gans rondom met een prikker in, zodat het vet er tijdens het braden uit kan lopen.
Leg de gans met de borst naar beneden in de braadslee van de oven.
Giet er 1/2 liter kokend water over, zet de braadslee onder in de oven en laat de gans 30 minuten stomen.
Neem de gans uit de oven en giet de bouillon in een pan.
Leg de gans, met de braadslee eronder op een rooster, onder in de op 200° C voorverwarmde oven en braad het vlees 2 uur.
Keer de gans na 1 uur en begiet hem regelmatig met bouillon.
Vermeng wat van het braadvocht met de honing, het citroensap en 1 theelepel zout, bestrijk de gans daarmee en glaceer door de gans nog 15 minuten in de oven te laten staan.