Rutte beging blunder door koningin niet te corrigeren

Het schijnt dat de titel ‘Politicus van het Jaar’ niet kan worden teruggevorderd en dat is wel een heel klein beetje jammer. Want vandaag bleek dat Mark Rutte in de laatste dagen van 2011 een blunder van jewelste heeft gemaakt.

Als premier is hij politiek hoofdverantwoordelijk voor de jaarlijkse kersttoespraak van de koningin. En met die toespraak ging het dit jaar – niet voor het eerst – helemaal mis. Daarbij doet het absoluut niet ter zake of je het wel of niet eens bent met de inhoud van Beatrix’ ‘duurzame’ kerstrede. De kwestie is veel simpeler: ons staatshoofd hoort geen toespraken te houden met een duidelijk hoorbare politieke ondertoon en als ze dat toch wil, hoort de premier haar te corrigeren. Met het argument dat onze constitutionele monarchie niet gebaat is bij een vorst(in) die zich eigenhandig mengt in politieke discussies en zo ook zelf onderwerp wordt van politiek debat. Want daar kon je natuurlijk op wachten met een kersttoespraak als die van vandaag: Wilders vermoedt dat Beatrix lid is geworden van GroenLinks en de PvdA is bij monde van Diederik Samsom blij dat onze koningin zo duidelijk het kabinet heeft bekritiseerd. Hoe kon Rutte dat in hemelsnaam laten gebeuren?

Maar ook het staatshoofd gaat niet vrijuit. Beatrix heeft kennelijk nog altijd niet door hoe de verhoudingen anno 2011 in Nederland liggen. Ze leeft klaarblijkelijk nog in het verleden, toen thema’s als de Europese eenwording, ontwikkelingshulp, het multiculturalisme en ook de vandaag door haar uitgedragen idealen van Greenpeace nog onomstreden waren en geen onderwerp van politieke discussies. Iedereen was immers vóór en dus kon je er (ook) als koningin tot ver in de jaren negentig geen buil aan vallen. Maar die tijd is voorbij en dat geldt misschien ook wel voor de tijd van Beatrix.

roelof bouwman