Vrolijk de crisis door

We staan aan het begin van een rampjaar, roepen de doemdenkers. Valt reuze mee, zeggen wij. Maar of dit nu het moment is om een gezin te stichten? Een huis te kopen? Of een carrièreswitch te maken? De HP/De Tijd Survivalgids 2012 geeft raad over liefde, geld, werk en gezondheid.

Omarm de liefde
Bij economisch zwaar weer kan het prettig schuilen zijn in de geborgenheid van een fijne relatie. In slechte tijden moeten geliefden elkaar steunen, vinden de meeste mensen volgens een peiling van datingsite Lexamore, die ook uitwees dat ‘knuffels en complimenten’ belangrijker worden dan cadeaus. Het mag dan maar een onderzoekje zijn van datingsite, het klinkt zo gek nog niet.
Misschien kan de crisis meer diepgang brengen in de manier waarop we met elkaar omgaan, zegt ook filosoof Jan Drost desgevraagd. “Als alles goed gaat, krijgen we snel de illusie dat we anderen niet nodig hebben. Maar we kunnen nu eenmaal niet alles alleen regelen. In die zin kan economische tegenslag vruchtbaar zijn: we kunnen er vriendelijker en zorgzamer door worden.”
Het effect van die verandering is volgens Drost beperkt. “Op de toekomst van de wereldeconomie hebben we persoonlijk niet zo veel invloed. Maar de toekomst in de liefde hebben we wél in eigen hand; daar zijn we immers zelf bij. Misschien wordt het moeilijker om financieel onafhankelijk te blijven, al hoeft dat niet verkeerd te zijn.”
We moeten niet als zogenaamd zelfstandige atoompjes blijven leven, wil hij maar zeggen, maar inzien dat we niet zonder liefde kunnen. Dat kan liefde zijn in een relatie, maar ook binnen familie of vriendenkring. “Misschien gaan we dan beter begrijpen dat we elkaar nodig hebben om echt vrij te kunnen zijn.”
In zijn colleges – Drost doceert filosofie aan de Hogeschool van Amsterdam – valt hem op dat sommige studenten in economische termen over liefde praten; ze hebben het over het ‘nut’ van een relatie en wat die hun ‘oplevert’. “In de vorm van liefde die mijns inziens bestaansrecht heeft, gaat het niet alleen om nut of behoeftebevrediging. Daarmee zou je de ander tekort doen. Voor liefde of geluk heb je echt een ánder mens nodig; het is van het grootste belang om dat tot jezelf te laten doordringen.”
Een van de problemen bij een economische crisis is een breuk in het vertrouwen. In een relatie kun je dat natuurlijk niet gebruiken. Daar moet je je dan maar overheen zetten, vindt Drost. “Als je in een drukke stad tussen het verkeer door fietst, vertrouw je erop dat het goed gaat. Anders kun je net zo goed niet aan fietsen beginnen. Als je niet bereid bent die sprong in het onbekende te wagen, kun je nergens aan beginnen.”

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

redactie hp de tijd