Duik in het totaal museum

Wie eens wat anders wil zien dan het Kröller-Mu?ller, het Van Gogh of de Hermitage hoeft niet ver te zoeken. Pal over onze landsgrenzen staan spectaculaire totaalmusea. Ontdek de ‘darm’ van Joep van Lieshout, stijg naar hoger sferen op een Duitse raketbasis of dompel u onder in La Piscine.

Kemzeke is een onbeduidend dorp dat vlak over de grens in België ligt. Maar je kunt er wel overnachten in een kunstwerk van Joep van Lieshout dat op een enorme darm lijkt, of in een ‘fl at’ van tenten, gemaakt door Kevin van Braak. In Neuss bij Du?sseldorf is een museum met een indrukwekkende collectie Japanse kunst gevestigd op een voormalige raketbasis, en in het Noord-Franse Roubaix staan beelden van Auguste Rodin rond een historisch zwembad. De belevingseconomie heeft ook in de museumwereld zijn intrede gedaan. Musea worden bij voorkeur op bijzondere locaties gebouwd, ontworpen door toparchitecten die ervoor zorgen dat alleen het gebouw al een bezoek waard is, en bieden het publiek veel meer dan alleen kunst en een kop koffie. “De cultuurmarkt is veranderd,” zegt Roel van Herpt van de LAGroup, een adviesbureau voor kunst, cultuur en vrije tijd. Met zijn collega Johan Idema schreef hij Beyond the Black Box and White Cube, waarin ze een pleidooi houden voor aantrekkelijke en laagdrempelige cultuurgebouwen. In die nieuwe musea gaat het al lang niet meer alleen om kunst kijken, maar om een totaalervaring: lezingen, rondleidingen, workshops of muziekavonden, zelfs nachtopenstellingen. Alles om de bezoeker te verleiden om vaker te komen én langer te blijven. En dat werkt. Het museumbezoek in ons land steeg vorig jaar naar bijna 13 miljoen, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Museumvereniging. Toch zijn de tien drukst bezochte musea (zie kader op pagina 44) verre van verrassend. Het Rijks, het Van Gogh en het Kröller-Mu?ller kennen we nu wel. Terwijl op maar een paar uur rijden, in België, Duitsland en Noord-Frankrijk, cultuurpaleizen van wereldklasse staan. Wij staken de grens over en zetten acht totaalmusea voor u op een rij.
Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

ivo van woerden