Opgeborgen

Het uitgangspunt is goud: een roman die zich in een tbs- kliniek afspeelt, beschreven vanuit één van de patiënten. Tbs-klinieken, geen onderwerp waar je dagelijks bij stilstaat, totaal gesloten werelden, waar je, zoals bij de meeste gesloten werelden waar je weinig van af weet, meteen nieuwsgierig naar bent. Dat tbs-klinieken vol zitten met verknipte delinquenten helpt ook. De ik-persoon, Benjamin, zit vast voor een misdaad waar hij niks van weet (voeg hier zelf de obligate Kafka-verwijzing in). Of eigenlijk, een misdaad waar hij niks meer van weet, dankzij enorme hoeveelheden drank en drugs. Maar de bewijzen lijken onweerlegbaar. Hoe dan ook, hij is het er niet mee eens dat dat delict hem voor de voeten wordt geworpen. Ooit zat hij op de kunstaca-demie, maar hij moest stoppen met studeren omdat hij te veel geld verdiende. Arme jongen. Nu slepen de dagen, de minuten zich voort. Op ironische, spottende toon vertelt Benjamin over de verzameling gekken, de groepstherapie, zijn misdaad, zijn baldadige vorige leven en de manieren om de tijd door te komen. Als je al niet gek was, word je het vanzelf wel in een tbs-kliniek. Zo halverwege de roman komt de nadruk steeds meer op Benjamins ontwikkeling te liggen: hij laat zijn cynische houding varen, begint te werken aan zijn herstel, vecht voor een tweede kans. Michiel Stroink, debuterend romancier, is duidelijk op z’n best als hij over de kliniek en de patiënten schrijft – waarschijnlijk omdat het onderwerp, de verhalen van de gekken, zo interessant is dat je de meligheden (‘Een Karel Appeltje voor de dorst’) accepteert. Al blijven ze irritant. De plot, de verteltoon, de observaties, de hoofdpersonen – dat wat een roman min of meer tot een roman maakt – overtuigen minder. Het voelt alsof Stroink meer grappig doet dan grappig is. Ook de levenslessen doen geforceerd, soms voorspelbaar aan. Toch, een origineel, bij vlagen aangrijpend debuut. De even onverwachte als vergezochte ontknoping moeten we maar zo snel mogelijk vergeten.

Michiel Stroink: Of ik gek ben.

Meulenhoff. €15. Ook via ako.nl.