De werknemer is geen robot

Daar gaan we weer: ‘ICT-onkunde kost bedrijven 19 miljard’, kopt de Volkskrant. De Universiteit Twente heeft een onderzoek gedaan waaruit blijkt dat werknemers tussen de 8 en 9 procent van hun werktijd hulpeloos naar een computerscherm staren. Ieder uur wel vijf minuten. En in die tijd wordt niet gewerkt. Dus loop de schatkist inkomsten mis. Theoretisch klopt dat vast als een bus, maar in praktijk lijkt me dat wat onzinnig. De werknemer is geen robot.

Eerst een bekentenis: ik ben geen technisch wonder. Als ik thuis aan een artikel werk en ik mail dat naar de redactie en iemand drukt daar op ‘print’, dan loopt de printer vast. Omdat ik heus, maar tevergeefs, heb geprobeerd de instellingen van Word te veranderen, doe ik het dat nu anders. ik mail het stuk naar mezelf. Op de redactie open ik dat stuk. Dat knip en plak ik in een nieuw document en als dat naar de printer ga, komt het helemaal goed. Kost een minuut. Tijd die volgens de Universiteit Twente zich niet terug laat verdienen en die dus uiteindelijk af gaat van wat er in de schatkist terecht komt.

En de schatkist loopt al zoveel mis. Bijvoorbeeld als we chagrijnig zijn, zo blijkt uit onderzoek, kost dat tot 15 miljard. Net als dat doorwerken tijdens de lunch geld kost, omdat een werknemer dan in de loop van de middag inkakt.

Bij al dit soort onderzoekjes wordt er blijkbaar van uitgegaan dat een werknemer tussen negen en vijf iedere seconde productief zou moeten zijn. Dat die werknemer emotieneutraal is en zich ook exact aan die negen tot vijf tijden houdt. Ojee, hoe moet dat als de werknemer het toilet bezoekt? Of naar het koffie-automaat loopt? Of… nadenkt? Dat gaat allemaal ten koste van de schatkist. Als een werknemer daarmee stopt, dan zou het overleg in het Catshuis per direct afgelast kunnen worden, want dan is het begrotingstekort ineens opgelost.

Maar zo werkt het niet: een humeur is afhankelijk van hoe er geslapen is, of het thuis en op de werkvloer gezellig is, en zo verder. Bovendien zijn sommige mensen van nature chagrijnig. Zou een werkgever hen moeten weren van een redactievloer? Welnee, ze brengen wat mij betreft reuring in de tent, goed voor de balans.

En hoe zit het met ’s avonds of in het weekend de computer erbij pakken, omdat de rust dan gevonden kan worden om lekker door te gaan? Dat levert de schatkist weer veel op. En hoe zit het met alvast nadenken over je werk als je in de trein of in de auto zit? Dat vindt buiten de geijkte werktijden plaats en is soms nodig om later weer een uur voluit te gaan. 

Daarom: stop met die onderzoekjes die uitgaan van de werknemer als robot. Dat levert de schatkist vast ook weer miljarden op.

ivo van woerden