Het drieprocents-dilemma

Het bezuinigingsdoel mag niet heilig zijn, anders lijdt de economie eronder.

Sinds de presentatie van de jongste CPB-cijfers is de discussie losgebarsten over de drieprocentsnorm die de EU ons oplegt. Als we deze doelstelling in 2013 willen realiseren, moet er negen miljard extra worden bezuinigd. Wanneer daar zogenaamde uitverdieneffecten bij worden opgeteld, bijvoorbeeld minder belastinginkomsten en hogere uitgaven voor uitkeringen, zou het zelfs gaan om een bedrag van zestien miljard.

Deze alarmerende cijfers hebben ook een voordeel. Ze vormen een geweldige stok achter de deur om noodzakelijke hervormingen door te voeren die eerder tot taboe waren verheven. De stelling van vicepremier Verhagen dat er geen heilige huisjes meer kunnen zijn, is daarmee werkelijkheid geworden. Deze hervormingen zijn ook nodig om te voorkomen dat er verkeerd wordt bezuinigd en de economie schade oploopt. Hierbij zijn het consumentenvertrouwen en de woningmarkt cruciale factoren.

De hypotheekrenteaftrek moet dusdanig worden aangepakt dat de woningmarkt er niet door wordt ontregeld. Van belang is vooral dat de huisbezitter duidelijkheid krijgt. Iedereen houdt er rekening mee dat de aftrek op de helling gaat, de meerderheid is zelfs voorstander, maar niemand weet welke kant het op gaat. Het voorstel van de Rabobank, de grootste hypotheekverstrekker van ons land, dat er daadwerkelijk moet worden afgelost, heeft als voordeel dat de particuliere schuld in ons land wordt verminderd, iets waarin we ons negatief onderscheiden in Europa.

Dit is ook goed voor de woningbezitter zelf. We hebben nog steeds het beste pensioenstelsel van Europa, maar dat is niet houdbaar voor de toekomst. De pensioenleeftijd zal verder omhoog moeten en uitkeringen zijn niet altijd even zeker meer. Een extra pensioenbuffer opbouwen via het aflossen van het eigen huis is dus geen slecht idee. Op de korte termijn kan misschien iets soepeler worden omgegaan met de rekenrente voor de pensioenfondsen, zodat de premies niet te zeer hoeven te stijgen. En dat is weer goed voor het consumentenvertrouwen en de bestedingen.


Deze hervormingen leveren volgend jaar echter nog geen geld op. Dat geldt wel voor snijden in ontwikkelingssamenwerking en defensie en het verhogen van de belastingen, waarbij het laatste weer als nadeel heeft dat het slecht is voor de economie. Denk maar eens aan het effect van een btw-verhoging op de bestedingen. Bezuinigen op ontwikkelingshulp is een zwaktebod. Waarom moeten wij als uitermate rijk en welvarend land onze problemen oplossen over de rug van de allerarmsten? Als we naar defensie kijken, hoor ik tal van mensen weer snel het woord ‘JSF’ in de mond nemen, maar zij vergeten dat daarvoor voor deze kabinetsperiode vrijwel geen uitgaven voor staan ingeboekt. Het is het volgende kabinet dat over de daadwerkelijke aanschaf moet besluiten. En vergeet niet dat defensie al een miljard moet bezuinigen op een begroting van acht miljard, meer dan enig ander ministerie.

Het lijkt dus vrijwel onmogelijk om ons begrotingstekort zonder schade voor de economie terug te brengen naar drie procent. Terecht wordt er dan ook voor gepleit om dit cijfer niet heilig te verklaren. Zelfs voorzitter Wientjes van werkgeversorganisatie VNO-NCW vindt dat het beter is om uit te gaan van een tekort van één procent in 2015 en vervolgens te kijken waar we dan in 2013 moeten uitkomen om dit te bereiken.

Als we echter de drie procent in 2013 niet halen, geeft Brussel ons een boete. Daar hebben we zelf voor getekend. Belangrijker is echter onze triple A-status. Nu betalen we als land 2,2 procent rente over onze leningen van 10 jaar. Wanneer dat stijgt omdat we minder kredietwaardig zijn, bedragen onze meerkosten al snel vier miljard euro per jaar voor de overheid en mogelijk zelfs zeven miljard euro voor het bedrijfsleven. Ook dat raakt de economie. Kortom, het is een duivels dilemma. Mijn voorstel is: werk aan een bezuinigingspakket dat goed is voor Nederland en onze economie en koester geen taboes. We weten allemaal dat we de broekriem moeten aanhalen. Nu moet er duidelijkheid op de lange termijn komen.

Meer leuke content? Like ons op Facebook