‘Ik kan niet zonder lijstjes en pilletjes’

Judoka Kim Polling is een stuiterbal. Maar met haar vroeger zo succesvolle gooi-en-smijtwerk komt ze niet ver meer bij de senioren. Nu moet ze strategieën bedenken en haar kans afwachten – lastig voor een ADHD’er. ‘Mijn ouders dachten dat ik niet deugde. Ik was zó druk.’

Een gesprek met judoka Kim Polling (21) is als een rit in de achtbaan. Als je denkt dat ze linksaf gaat, zwiept haar verhaal plots met een scherpe bocht naar rechts en vervolgens met een even grote boog weer terug. Ze lacht hard en veel, praat overal doorheen, slikt zinnen en woorden half in, onderbreekt zichzelf telkens en becommentarieert haar verhaal met een laag stemmetje. Een antwoord klinkt ongeveer zo: “Ik was eerste kind thuis, dus ze hadden zoiets van: tjahaha! (Gilt en lacht.) Ik weet het ook niet! Dus naar de dokter en toen van huhuhu naar een psychiater en… De Jeugdriagg heet dat. En toen kwam daar ADHD uit. Dus dat eh… Maar op zich: ik zat eerst op een basisschool, en… Ja! Dat ging dus gewoon totáál niet! (Geeft een trap tegen de tafel.) Ik kwam huilend thuis en dit en dat. En die school vond ook, of die klas, of die juf dan althans, dat ik dingen verkeerd deed. En ja, dan ben je vier jaar!”

Kim Polling is een van de grootste judo-talenten van Nederland. Ze was wereldkampioen bij de junioren in 2010 en won op haar negentiende al wereldbekerwedstrijden bij de senioren, wat uniek is. En ze heeft ADHD – en niet zo’n beetje ook. Ondanks de zestig milligram ritalin die ze dagelijks slikt, blijft Polling een stuiter-bal. Tijdens het vertellen schuift ze continu heen en weer op de bank. Ze kan haar voeten niet stilhouden en haar handen evenmin: ze plukt aan één stuk door aan de bontjes van haar roodwit geblokte pantoffels. Telkens als ze een punt wil maken, slaat ze op haar bovenbenen dat het kletst. Maar goed dat er geen koordjes in de capuchon van haar trui zitten, anders had ze die tijdens het gesprek zeker van onder tot boven ontrafeld.


“Het stilzitten. Dat was het grote probleem. Dan moet je… Ja! Dan kwam je terug en dan moest iedereen… Het was sowieso een grote groep. En dan moest iedereen vertellen wat hij had meegemaakt. En dan zat ik zó op m’n stoel (Gaat gek zitten.) En dan zat ik zó op m’n stoel, en dan weer zó. En dat was kennelijk… (Laat haar stem zakken en vervolgt:) Ja, ik weet het zelf niet meer hoor, maar uit verhalen van m’n moeder hoorde ik dat de juf helemaal gek werd. (Verheft haar stem weer.)Ja! Dat ze zei van: ik wil dat kind gewoon vastbinden! En volgens mij was dat een punt voor m’n moeder van: nááááh! (Gilt en lacht.) Naar een andere school! Dus dat is echt… Ja. Nou ja, ik doe nu zelf pabo, dus ik zie ook kinderen met ADHD. Bijvoorbeeld vorig jaar, toen liep ik stage en daar zaten er ook een paar. En ja, die gaan ook heen en weer op hun stoel. En dan zeg je even tegen zo’n jongetje van: nou, je beweegt, heb je dat wel door? Nou, nee. En ja, dan zitten ze vijf minuten stil en dan begint het weer, maar toch… Ja, ze zijn zich er heel vaak niet van bewust.”

Grappig genoeg is het juist de ADHD die Polling tot zo’n succesvolle judoka maakt. Alle overwinningen van de afgelopen jaren dankt ze aan haar impulsiviteit. Polling denkt niet na als ze de mat op stapt, heeft geen strijdplan, maar smijt haar tegenstandster gewoon op hun rug. Andersom zorgt judo er juist voor dat ze haar ADHD onder controle heeft gekregen. Ook al is ze nog steeds heel druk, ze kan goed met de aandoening omgaan, Eigenlijk al vanaf het moment dat haar ouders haar als kind naar judo stuurden.


“Mijn moeder had een krantenartikel op het prikbord op school gezien: ‘Judo, goed voor ADHD’ers’, dus bracht ze me naar judo, in Roden. Bij andere sporten had ik het na een paar lesjes wel gezien. Maar judo, dat vond ik gewoon leuk. Je mocht lekker veel bewegen,” vertelt Polling. Ze begint bij de herinnering enthousiast heen en weer te schuiven op de bank. Stralend: “Je mocht elkaar vastpakken en op de rug gooien. Dat vond ik fantastisch. Ik was heel sterk, maar dat had ik zelf niet in de gaten. Als we tikkertje speelden op school, dan tikte ik een ander kind niet gewoon. Nee, het was BOEM, en daar lag-ie dan. Door judo kreeg ik meer besef van mijn eigen lichaam, ik kreeg door hoe sterk ik was, en ik kon mijn energie kwijt.”

Polling groeide op in Zevenhuizen, een klein dorp in de provincie Groningen. Haar vader had een houtzagerij, haar moeder werkte als kapster. Aanvankelijk hadden haar ouders geen idee wat er met hun dochter aan de hand was. “Ze dachten dat ik niet deugde. Ik was zó druk. Waren we bijvoorbeeld uit eten geweest, dan zat ik op de terugweg alleen maar om me heen te trappen in de auto, omdat ik zo lang stil had moeten zitten. Dan lieten ze me gewoon los in het bos, vertelde mijn moeder laatst.” Schaterlachend om haar eigen verhaal vervolgt ze, met een fikse pets op haar bovenbenen: “Ik had zelf écht niet in de gaten hoe druk ik was. Mijn broertje van veertien heeft ook ADHD. Als ik soms zie hoe hij doet, denk ik: tsss, doe niet zo Irritant! Maar dan denk ik eens na en besef ik: zo deed ik vroeger ook. Misschien nog wel erger, want hij is een stuk rustiger dan ik was.”


Toen ze vier was, werd officieel vast-gesteld dat Polling ADHD had. Maar dat niet alleen. Ze bleek ook erg intelligent. Of, zoals ze het zelf zegt: “In groep 3 had ik groep 4 al af, dus ik heb groep 4 overgeslagen en ben van groep 3 naar groep 5 gegaan. Voor mijn ouders was het wel een gedoe, zo’n kind als ik. Jaaaa, echt hoor! Ja, ja! En mijn broertje, ik heb nog een ander broertje gehad, is overleden in 1996. In die periode. Dus ze hadden mij en ze hadden net een kind verloren.” Hoewel Polling verder praat alsof ze de normaalste mededeling van de wereld heeft gedaan, wordt haar stem zachter en het bewegen minder heftig.

“Het gebeurde op Hemelvaartsdag. Ik was vijf en Kevin drie. We waren met mijn moeder een boekje aan het lezen. Zonder dat we het in de gaten hadden, glipte Kevin ertussenuit en liep het huis uit, naar het de houtzagerij. Kevin had de deur achter zich dichtgedaan, zodat de hond niet met hem mee kon. Zijn fietsje met een grote oranje vlag had hij halverwege neergezet. Achter op het terrein van de houtzagerij kwam Kevin onder een heftruck.” Polling wijst naar een grote lijst aan de muur, met foto’s van Kevin en van zijn graf. “Dat weet ik echt nog heel goed, dat ik niet snapte wat er gebeurde.”

Haar ouders probeerden hun verdriet zo veel mogelijk te verbergen voor polling, niet in het minst omdat hun dochter gebaat was bij structuur – en niet bij een huilende vader en moeder. “Dat hebben ze heel goed gedaan. Hoeveel verdriet ze ook hebben gehad, ik heb daar weinig van gemerkt. Later, als je ouder bent, dan hoor je meer. Mijn vader heeft het erg moeilijk gehad. Hij was er met zijn hoofd niet bij en wilde niks meer. Mijn ouders zijn nog steeds bij elkaar, en dat vind ik heel knap.” Anderhalf jaar later kreeg Kim een nieuw broertje: DJ. “Ik denk dat dat ook heel goed is geweest voor mijn ouders. Zo’n klein ding erbij.”


“Vorig jaar had ik een wedstrijd op de dag dat Kevin overleden is. Mijn moeder stuurde me een sms’je: ‘Er is vast wel Iemand op een wolkje die aan je denkt,'” vertelt Polling. Ze is niet vaak verdrietig om het broertje dat ze eigenlijk nooit echt heeft gekend. Jammer vindt ze het wel dat hij er niet meer is. “Ik ben dan zo benieuwd hoe het geweest zou zijn als hij nog geleefd had. Maar na dat sms’je zat ik voor de wedstrijd wel even boehoehoe te huilen, hoor. Haha.” In dit geval was het even niet erg, maar het liefst wordt Polling helemaal niet afgeleid voor een toernooi. Ze wil structuur en duidelijkheid. Niet te veel prikkels. Anders wordt het te druk in haar hoofd en kan ze niet meer functioneren.

Met grote gebaren vertelt ze, grinnikend om zichzelf: “Ik maak overal lijstjes van, hoewel ik vaak ook weer vergeet dat ik die gemaakt heb, of ik vergeet af te vinken wat ik gedaan heb. Ja! Haha. Ik moet altijd alles in precies dezelfde volgorde doen en tegen mezelf zeggen: Kim, zo en zo. Als er dan ook maar iemand doorheen praat, dan lukt het niet meer. En ik wil een dag van tevoren kijken hoe de sporthal eruitziet. Ja! Gewoon! Dan zoek ik alvast een rustig plekje waar ik de volgende dag ga zitten, waar ik geen last heb van andere mensen. Dat kan ik echt niet op de dag zelf doen. Stel je voor dat ik nergens rustig kan zitten. Ik zou dan echt in paniek raken: O god, er is geen plekje! Wat nu!” polling laat haar sloffen even met rust en begint in plaats daarvan verwoed over haar bovenbenen te wrijven. “Ja! Ik wil ook precies weten hoe laat mijn wedstrijden zijn. En voor mijn warming-up gebruik ik van die touwladdertjes. Die moet ik ook altijd bij me hebben. Als ik ze niet kan vinden, raak ik in paniek: O god, ik heb ze niet mee! Mijn coach wil dat ik leer me daar minder druk om te maken. Dat het geen gigantisch probleem is als ik een keer iets ben vergeten.”


Tot voor kort wilde Polling zelfs niet weten welke tegenstandster ze op de mat zou treffen. Dat zou haar alleen maar nerveus maken. In tactische plannen bedenken is ze toch niet goed, en van alle mogelijke tegenstandsters heeft ze de belangrijkste kenmerken uit haar hoofd geleerd. Ze pakt een verfomfaaide map van het bureau achter in de kamer en slaat hem op een willekeurige pagina open. “Kijk, deze judoka is wereldkampioene geweest. Zo oud is ze, daar komt ze vandaan, dat is de pakking.” Ze slaat een pagina om. “Dit is Barbara Bandel. Daar heb ik in Birmingham van gewonnen. Op YouTube kan ik de partij terugkijken, maar hier staat ook gewoon: ze is rechts. Dit zijn de worpen die ze doet.”

Polling heeft de map zelf samengesteld. “Ik ken weinig judoka’s die het helemaal hebben uitgeschreven zoals ik. Meestal heeft de coach al deze informatie. Maar ik wil het zelf hebben. Deze map moet ik ook altijd bij me hebben. Ik kan niet zonder.” En haar pilletjes, die moet ze natuurlijk ook bij zich hebben. Hoewel Polling die ook best regelmatig vergeet, en daar raakt ze dan gek genoeg weer niet van in paniek. Terwijl ze onophoudelijk aan de randen van de map zit te pulken, vertelt ze wat er dan gebeurt. “Zonder Ritalin ga ik nog meer praten en bewegen. En minder luisteren. Dan is er onrust in m’n hoofd, ik kan het niet precies benoemen. Het is zo’n gevoel dat je iets vergeten bent, maar je weet niet wat. Dat heb ik dan de hele dag, en dat is héél vervelend.”

Polling legt de map op tafel. Haar handen verplaatsen zich weer naar de bontjes aan haar sloffen. Ze is nu een jaar senior judoka en heeft tot haar grote ongenoegen gemerkt dat haar ooit zo succesvolle tactiek van zonder-plan-de-mat-op-stappen-en-smijten-maar niet meer werkt. Senioren bedenken strategische plannen. Ze proberen hun tegenstanders in de val te lokken; iemand secondenlang bij de mouw te pakken en hun geduld op de proef te stellen. En laat dat nou net het zwakste punt van Polling zijn. Geduld, nadenken, wachten: Polling weet dat ze het moet leren, maar ze heeft er een bloedhekel aan. Je kunt gerust zeggen dat ze judo al een jaar lang geen reet meer aan vindt. “Ik judode laatst op een toernooi in China. Ik wilde een greep van mijn tegenstandster overnemen, maar ze gaf me een tikje en daar lag ik. Klaar was het toernooi.”


Met een diepe zucht slaat ze hard op beide benen: “Bij de junioren was het níet meteen klaar. Dan kreeg je misschien een score tegen, maar in elk geval geen ippon (heel punt – MdV).” Geërgerd trekt ze aan haar sloffen. “Het is zo veel!” Een voet schiet uit tegen de tafel, thee klotst over de rand van haar glas. “Naar een lange uitleg luisteren lukt me niet, ik raak na een paar minuten de draad helemaal kwijt. Je moet mij gewoon duidelijke opdrachten geven: je moet dit doen, dan dit en daarna dit. Maar er moet nu zo veel uitgelegd worden: je kunt iemand zó vastpakken, je kunt het ook op díe manier doen. Maar dan moet de ander eerst dát doen. En dan kan de tegenstander ook nog dat doen. Ja! Zo ontzettend… Niks aan!”

Het gaat tegen Pollings gevoel in, al dat afwachten op de mat. Haar impulsiviteit heeft haar grote overwinningen gebracht. “Dan vind ik het moeilijk om erop te vertrouwen dat een nieuwe aanpak succesvol is.” Maar zo snel als in China wil ze niet meer op haar rug liggen. Dus Polling traint, soms tegen heug en meug. Want ze weet ook: als ze het strategische judo eenmaal onder de knie heeft, mag ze ook weer naar hartelust impulsief zijn. Ze kijkt er hongerig naar uit: “Want ja! Hahaha! Ik hou er gewoon zo van om mensen te gooien!”

Naam: Kim Polling

Geboren: 8 februari 1991

Woonplaats: Haarlem

Gewichtsklasse: -70 kilo

Grootste overwinningen: 3 x winst wereldbekerwedstrijd senioren, 2 x Nederlands kampioen senioren, 1 x wereldkampioen onder 20 jaar, 1 x Europees kampioen onder 20 jaar

Doel: deelname Olympische Spelen 2016, Rio de Janeiro

Marijn de Vries