Een verbod op vastbinden is niet genoeg

De VVD vindt dat vastbinden van demente ouderen verboden moet worden. Er zullen weinig mensen zijn die het daarmee oneens zijn. De VVD heeft het over meer en betere regels, zodat bijvoorbeeld dementerenden thuis niet meer worden vastgezet. Kleinschalig wonen biedt uitkomst volgens de liberalen. Maar met alleen regels ben je er niet. En met kleinschalig wonen ook niet.

Eerst: gebeurt vastbinden dan zo veel? Ja. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat mensen die dement zijn en onvoorspelbaar gedrag vertonen vaak vastzitten. En dan niet op een schavot met een paar touwen, maar in een rolstoel met een riem om en de remmen op de banden. Of in een stoel met voor hen een tafelblad dat ze niet weg kunnen halen. Of in bed met de bedhekken omhoog, zodat ze er niet uitkunnen. In een kleinschalige woonvorm gebeurt dat net zo goed als er bijvoorbeeld te weinig toezicht is om op de demente bewoners te letten.

Is vastbinden nodig? Het idee is dat iemand die onvoorspelbaar gedrag vertoont, zich kan bezeren. Door ze vast te zetten, denkt men het aantal ongelukken te kunnen verminderen. Er zijn natuurlijk extreme gevallen, bijvoorbeeld mensen die herhaaldelijk met hun hoofd tegen een muur slaan, zij moeten tegen zichzelf beschermd worden. Binnen de groep mensen die vastgezet wordt, vertegenwoordigen zij echter een minderheid.

Uit onderzoek blijkt juist dat als demente mensen blijven bewegen, langer kunnen blijven functioneren omdat de hersenen geprikkeld worden. En dat als ze eenmaal vallen, ze met een goed doorbloed gestel juist minder snel iets breken. Bewegen blijkt dus zeer belangrijk. De vraag blijft, als we dit kennelijk weten, waarom zetten we ze dan toch vast? Het simpele antwoord: personeelsgebrek. Met weinig mensen op de werkvloer die voor een structureel te grote groep dementerenden moeten zorgen, is er zo goed als geen toezicht mogelijk op demente ouderen die vrij kunnen bewegen. Daarom zitten ze vast.

Wil de VVD een verbod, dan moet ze er voor zorgen dat er genoeg personeel op de werkvloer staat om die regels uit te voeren. Wil de VVD genoeg personeel op de werkvloer, dan zou dat personeel een redelijk salaris moeten krijgen. Wil de VVD een redelijk salaris kunnen betalen, dan zou het geld dat nu naar de zorg gaat anders besteed moeten worden. Het blijft opmerkelijk vaak in managementlagen hangen. Daarom: in plaats van er steeds meer geld tegenaan te gooien, vorm de zorg nu zo dat het geld dat nu beschikbaar is (en dat is ontzettend veel) dáár wordt ingezet waar het nodig is.

ivo van woerden