Rutte, Verhagen en Blok zijn opgelucht

De gretigheid waarmee Maxime Verhagen, Mark Rutte en Stef Blok de schuld van het mislukte Catshuisberaad in de schoenen schuiven van Geert Wilders, verraadt opluchting dat ze eindelijk van die man af zijn.

Weliswaar is de missie van Rutte en Verhagen om dit kabinet de rit uit te laten zitten, mislukt, maar alles beter dan nog langer opgescheept te moeten zitten met iemand die als gedoger voortdurend belletje kon trekken, daarvoor nooit verantwoordelijkheid hoefde af te leggen en ondertussen groeide als kool.

Ook als Wilders straks in september bij nieuwe verkiezingen opnieuw groot, zo niet de grootste wordt, hoeft hij waarschijnlijk niet meer aan te kloppen bij de VVD en het CDA. Afgaande op de eerste reacties van Rutte en Verhagen zijn ze Wilders spuugzat. In Buitenhof zei VVD-onderhandelaar Stef Blok vanmiddag diplomatiek dat zijn partij geen enkele andere partij uitsluit, maar hij voegde eraan toe dat er dan wel intern rust in de tent moet zijn. Daarvan zou volgens Blok bij de PVV geen sprake zijn, maar nog tijdens de uitzending twitterde Wilders dat die bewering ‘onzin’ was.

Het CDA zal een nieuw avontuur met de PVV ook uit de weg gaan, niet alleen vanwege het door Wilders afgeketste overleg in het Catshuis maar vooral omdat veel CDA’ers nooit enige fiducie hebben gehad in samenwerking met die in hun ogen verderfelijke partij. Van de andere partijen is er niemand van wie valt te verwachten dat hij of zij in een regering gaat zitten met de PVV.

Ex-LPF’er Joost Eerdmans sprak in Buitenhof van een ‘gemiste kans’ voor Wilders. Aan heel rechts Nederland had hij nu mooi kunnen laten zien dat populisten geen lichtzinnige lieden zijn en dat zij bereid zijn en inmiddels voldoende deskundigheid in huis hebben om beleid te maken en uit te voeren. Het is inderdaad een gemiste kans, maar het is vooral de vraag welke toekomst Wilders nog heeft. Als niemand met hem zaken wil doen, straks bij de formatie, dan rest hem niets anders dan het initiatief weg te geven aan bij voorbeeld de tweede of derde grootste partij. Misschien is het hem daar uiteindelijk ook allemaal om te doen geweest.

Oud-PVV-statenlid Harm Uringa wist te melden dat Wilders hem persoonlijk eens heeft toevertrouwd dat hij zijn PVV liever niet van 9 ineens naar 24 zetels omhooggeschoten had zien worden, maar dat de groei geleidelijker was verlopen. Een tijdje in de oppositie om te herstellen dus, om de interne rust terug te vinden en de orde te herstellen. Om misschien zelfs de macht over te dragen (Fleur Agema, Martin Bosma?), want het boek dat Wilders volgende week in de VS lanceert wordt gezien als een regelrechte sollicitatie voor een mooie betrekking in de luwte bij de denktank waar ook Ayaan Hirsi Ali werkzaam is.

frans van deijl