Waarom verstrekt de overheid niet zelf hypotheken?

Traditioneel komen huiseigenaren om drie redenen in problemen. Er wordt gescheiden of uit elkaar gegaan en dus moet er worden verkocht. En liefst snel. Er wordt gestorven en  de fiscus dwingt de erfgenamen om op zoek te gaan naar geld. En mensen worden werkloos en kunnen het allemaal niet meer betalen.

Die drie redenen zijn er altijd geweest en zullen er altijd blijven. Maar op enig moment zijn de door u gekozen volksdienaren in de Tweede Kamer, en tegen gevolge: in de regering, zich gaan vereenzelvigen met de problemen op de Amerikaanse huizenmarkt. Of we die problemen hier ook hadden, was niet eens meer de vraag. Die vraag zou ook niet passen, zo werkt dat nu eenmaal niet. In 2008 en 2009 was er op de Nederlandse huizenmarkt geen vuiltje aan de lucht; het werkte prima, al zul je altijd tijdelijke verschuivingen in de drie genoemde factoren hebben. Er wordt méér of juist minder gescheiden. Dito voor het sterven. Eigenlijk is de de werkloosheid nog de meeste volatiele. Maar u zult zich nog wel herinneren dat wij er in die jaren trots op waren de laagste werkeloosheid van Europa te hebben door onze ‘goed functionerende’ arbeidsmarkt.

We zitten in een neurotische spagaat
En toen kregen we een paar gestapelde factoren. Banken zouden niet meer willen financieren, vanwege de huizenmarkt. In werkelijkheid verloren ze door andere roekeloze avonturen veel geld of bleken ze hun geld juist in de Amerikaanse huizenmarkt te hebben belegd (ING). Opeens zou de rente-aftrek een verstorende factor zijn. Dat die al heel lang bestaat en al die tijd niks verstoorde, zo’n vraag ga je als politicus niet stellen. Je loopt mee met de meute want ze moeten je straks wel weer willen kiezen.

En zo zitten we nu met z’n allen in een neurotisch spagaat omdat we ons ellende lieten aanpraten. En dan kun je er op wachten, hij komt er ook.

Bij de discussie over aflossingsvrije hypotheken wordt voor het gemak buiten beschouwing gelaten dat die in veel gevallen een spaarhypotheek zijn: terwijl er niet wordt afgelost wordt er zoveel gespaard dat aan het einde van de looptijd alles in één keer wordt afgelost.

Tienduizenden extra werklozen in de bouw
De overheid kan opeens al dat geld van de aftrek van rente niet missen. Maar de overheid kan zich wel tienduizenden extra werklozen in de bouw permitteren en het missen van de hele koopimpuls die een goed werkende huizenmarkt altijd is. Elke aankoop van een huis veroorzaakt voor tienduizenden euro’s aan bijkomende kosten en investeringen die bijdragen aan de economie.

Doet er allemaal niet toe.

Er is een simpele oplossing. En daarom gaat-ie het natuurlijk nooit worden.

Banken willen niet meer lenen. Tant pis, dan doen ze het toch niet.

Er staat zo’n 650 miljard aan hypotheekschuld uit, laten we het er voor het rekenmodel op houden dat de gemiddelde rente 5% is en het gemiddelde belastingtarief waar tegen wordt afgetrokken 40%. Dat zou betekenen dat de overheid jaarlijks 13 miljard ‘misloopt’.

Als de overheid nu eens hypotheken ging verstrekken
De overheid leent tegen belachelijk lage percentages, zo rond de 2%, en holt daardoor – laat we aannemen: onbedoeld – uw pensioen uit.

Als diezelfde overheid u en mij nu eens gewoon hypotheken zou (laten) verstrekken tegen 2,5%. Daarop verliest ze niks – ze leent zelf goedkoper en er kan nog wel jaarlijks wat opzij worden gezet voor de stroppenpot die er altijd zal moeten zijn.

Op slag valt er nog maar de helft aan hypotheekrente af te trekken, een besparing van 6,5 miljard. De huizenmarkt komt weer op gang en de economie groeit als vanzelf: tienduizenden banen erbij, evenzoveel koopkracht en een boost in consumentenvertrouwen: de aanjager van een economie.

Welke nadelen zouden er zijn? De banken staan buiten spel. Is dat erg? En bovendien: ze wilden toch al niet.

De overheid stapt direct en indirect in uw en mijn onroerend goed, als hypotheeknemer. Is dat erg? Ik zie niet in waarom. Bovendien, in de huurmarkt is dat toch al heel lang aan de gang.